Къэбэрдей-Балъкъэрым и Жылагъуэ палатэм ЩэнхабзэмкIэ, псэкупсэ щIэиныр хъумэнымрэ цIыхубэ хъы­бар­егъащIэ IэнатIэхэм ядэ­лэ­жьэнымкIэ и комиссэм и зи чэзу зэIущIэр ирагъэкIуэкIащ абы и тхьэмадэ, Къэ­бэрдей-Балъкъэр Лъэпкъ музейм и унафэщI Накуэ Феликсрэ «Блогер нэхъыфI» унэтIыныгъэмкIэ КъБР-м и Iэтащхьэм и саугъэтым и лау­реат хъуа Мэзукъуэбз Аслъэнрэ.

ЗэIущIэм щытепсэ­лъы­хьащ ди къэралым щыпсэу лъэпкъхэм ижькIэрэ псэкуп­сэ-гъэсэныгъэ мыхьэнэ зиIэу къадекIуэкI щэнхабзэм и фIыпIэхэр Интернетым щы­зэлъэгъэIэсынымкIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщыIэ хэкIыпIэхэр зыхуэдэм.
Зэхыхьэм щыжаIам и нэхъыбэр теухуат УФ-м и Президентым 2022 гъэм щэкIуэгъуэм и 9-м къыдигъэкIа «Уры­­сейм щыпсэухэм ижь­кIэрэ къадекIуэкI хабзэ-бзыпхъэ дахэхэр хъумэнымрэ щIэгъэбыдэнымкIэ къэрал политикэм и лъабжьэ» унафэр (№809) ди республикэм зэрыщагъэзащIэм.
ГъэщIэгъуэнт икIи удэзы­хьэхт академик, УФ-м и Жы­лагъуэ палатэм и къудамэм хэт, Урысейм егъэджэныгъэм­кIэ и академием хагъэхьа, КъБКъУ-м и ректору илъэс куэдкIэ щыта Къарэмырзэ Барэсбий къызэхуэсахэм я пащхьэ щыжиIар. Абы зэрытригъащIэмкIэ, хэ­кIы­пIэфIщ икIи лъабжьэ зиIэщ «граждан жылагъуэ» зыфIащар зэпIэзэрыту щы­гъэ­тынымкIэ цIыхухэм я зэ­хэ­тыкIэ-зэхущытыкIэу лъэпкъхэм ижькIэрэ къадекIуэкIыр, псэ­купсэ-гъэсэныгъэ мыхьэнэ зиIэ хабзэхэр къэгъэщIэ­рэ­щIэжыныр. 
- ИтIани къыхэгъэщыпхъэщ щэнхабзэр цIыхухэр зэкъуэ­зыгъэувэ къудей мыхъуу, зэкъуэзычыф «Iэмэпсымэу» зэрыщытри. И щхьэусыгъуэр, къы­зэрыслъытэмкIэ, егъэ­джэныгъэмрэ гъэсэныгъэмрэ пыщIа Iуэхухэм дызыхуашэр и нэхъыбэм зэрызэтемыхуэрщ. Къэзыухъуреихь дунейм зэрыхущытымрэ жылагъуэм щагъэзэщIэн хуейуэ къалъытэ «къалэнымкIэ» цIы­ху­хэр, нэгъуэщI мыхъуми (щIэ-н­ы­­гъэлIхэм къызэрабжамкIэ) я процент 17 - 20-р, зэрызэтехуэм елъытащ къэралыр зэ­пIэ­зэрыт щытыкIэм итыныр. Абы къыхэкIыуи, мыхьэнэшхуэ зиIэщ, зэрыгурыIуэгъуэщи, жылагъуэм щыщу щIалэгъуалэми ныбжь нэхъ зиIэхэми я гупсысэкIэр зыунэтI, зыу­зэщI лэжьыгъэ егъэ­кIуэ­кIыныр, - къыхигъэщащ ­Къарэмырзэм. 
НыбжьыщIэхэм гъэсэныгъэ зэрабгъэдэлъхьапхъэм теухуауэ и Iуэху еплъыкIэ-бгъэ­дыхьэкIэр зэIущIэм щыжиIащ Сабийхэмрэ щIалэгъуалэмрэ я урысейпсо жылагъуэ-къэрал зэщIэхъееныгъэу «Пэрытхэм я зэщIэхъееныгъэ» зыфIащам и республикэ къудамэм и унафэщI, КъБР-м и Парламентым егъэджэныгъэмрэ щIэ­ныгъэмкIэ, физкульту­рэмрэ спортымкIэ, щIалэгъуа­лэм я IуэхухэмкIэ и комитетым хэт Шыпш Аслъэн. 
- Интернетым дыщихьэ-ды­щит­кIэ, егъэджакIуэ-гъэса­кIуэ­хэм IэмалыфIу къыт­хуэгъэ­сэбэпынут сабийхэм, ныбжьыщIэхэм яхуэшхыдэ-ныр къэдгъанэу, дазэрыщыт­хъуным, зэрыдгъэгушхуэным яужь дитыныр, я гугъу ­щыт­щI­­кIи щапхъэ нэрылъа­гъухэмкIэ фIым къызэрыхуедджэр дгъэнэIуэныр. Абы и лъэныкъуэкIэ къыхэзгъэщынщи, «Пэрытхэм я зэщIэхъееныгъэ» зыфIэтща ди гупым зэхишэ и пэхуэщIэхэм жылагъуэм нэхъ жыIэмыдаIуэу къы­щалъытэ ныбжьыщIэхэм ящыщу къыдедгъэхьэххэм к­ъахэхъуэ зэпытщ. Ар и щы­хьэтщ абыхэм дазэрыхущы­тыр гъэщIэгъуэни щIэщыгъуи зэращыхъум, - жиIащ Ас-лъэн.
Шыпш Аслъэн зэIущIэм щIэ­сахэм яригъэлъэгъуащ зи гугъу ищIам щыхьэт техъуэ, езыр зи пашэ гупым зэхигъэува кинофильм кIэщI цIыкIур. 
КIэлъыкIуэу зэхыхьэм къы­щып­сэлъащ щыгъын зэмы­лIэужьыгъуэхэм традзэ да­мыгъэхэмкIэ адыгэ лъэпкъым и щэнхабзэм цIыхухэр дегъэ­хьэхыным телажьэ «Ilo­najilova epos»-р къэзыгупсыса Жылэ Илонэ. 
- Ди къэралым исхэм иужь­рей илъэсхэм гулъытэ хэха зыхуащIхэм ящыщщ лъэпкъхэм ижькIэрэ къадекIуэкI хабзэ-бзыпхъэхэр хъумэныр. Ди республикэми щокIуэкI а Iуэхур. ЩIыпIэдэлъху ады­гэ­хэмрэ балъкъэрхэмрэ, ды­зэ­рыщыгъуазэщи, ижькIэрэ къыддокIуэкI «Адыгэ хабзэ», «Тау адет» жыхуэтIэхэр. ТIуми къагъэлъагъуэр ди цIыхухэм ижькIэрэ зэрахьа зэхэтыкIэ къекIухэрщ. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, лъэпкъ зэмылIэужьы­гъуэхэм къахэкIахэр зэдо­хъуажэ, зым и фIыр адрейм зыхилъхьэу. Иужьрей зэманым псори нэхъ дыкъэзыгъэгузавэхэм ящыщщ дызыхуэхамэ хуэмэбжьымэхэм яжь кIуэ пэтми нэхъри къызэ­рытщIихур. Ауэ щыхъукIи, нэхъыфIкъэ щIэблэр, ныбжьыщIэхэр ижькIэрэ къыддекIуэкI нарт эпосымрэ ­хъы­барыжь­хэмрэ хэт лIы­­хъужьхэм, бзылъхугъэ щэ­ныфIэхэм яхуэдгъэфащэ я теп­лъэ зэкIужхэр къызытещ щы­гъын дахэ цIыкIу зэ­мы­лIэужьыгъуэхэр, псом хуэ­мыдэжу щIалэгъуалэр нэхъ дэзыхьэххэр, утыку къитхьэмэ? - къыхигъэщащ Жылэ Илонэ.
И псалъэм къыдэкIуэу, Ило­нэ зэIущIэм щIэсахэм ­яригъэ­лъэгъуащ зи гугъу ищIым хуэгъэзауэ езыр зи ­пашэ гупым зэхагъэува ки­нофильм кIэщI цIыкIуу къы­зэхуэсахэм телъыджэ ящы­хъуар. ИпэжыпIэкIи умыгъэ­щIэгъуэн плъэкIынутэкъым, абы къыхэщ щIа­лэ­гъуалэм Илонэ зи гугъу ищIа щыгъын хьэлэмэтхэр екIупсу зэра­щыгъ­ри зэрыригушхуэр я нэгум къищу зэрызэрахьэри… 
АдэкIэ зэхыхьэм къыщып­сэлъащ Къэбэрдей-Балъкъэр Лъэпкъ музейм и унафэщI Накуэ Феликс. 
- Дэ, республикэм щып­сэу­хэр, сыт хуэдэ лъэпкъ дыкъы­хэкIами, дызэзышэлIэжыр цIыхугъэ дахэрщ, зэхэтыкIэ къабзэрщ. Мыбдежым къы­зэрыщыхагъэщауэ, лIэщI­ы­гъуэ­кIэрэ зэтеува ди зэхущы­тыкIэ къекIуу пэжыгъэр, гущIэгъур, гуапагъэр япэ изыгъэщу щытахэм я мыхьэнэр ди нобэми къытхуэмылъытэн хуэдизщ. Апхуэдэ зэбгъэ­дэтыкIэу ижькIэрэ лъэпкъхэм къадэгъуэгурыкIуар ди но­бэрей цIыхухэр зэшэлIэнымкIи зэрыщхьэпэр къэрал утыкуми щыжаIэ зэрыщыхъуар фIыгъуэшхуэщ. Мис абыхэм щIэх-щIэхыурэ датепсэлъы-хьу, щIалэгъуалэм гу лъед­гъатэу дыкъекIуэкIыпхъэщ. Ар шэч къызытедмыхьэнщ, - игъэбелджылащ Накуэ Феликс. 
Зэхыхьэм щызэхуэсахэм жаIам ипкъ иткIэ, КъБР-м и Жылагъуэ палатэм, Социаль­нэ политикэмкIэ, узыншагъэр хъумэнымкIэ, физкульту­рэмрэ спортымкIэ, апхуэдэуи ЩэнхабзэмкIэ, псэкупсэ щIэиныр хъумэнымкIэ, хъыба­регъащIэ IэнатIэхэм ядэ­лэ­жьэнымкIэ и комиссэхэм къаб­гъэдэкIыу, республикэм Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ, ЩэнхабзэмкIэ и министерствэхэм, къинэмы­щIауэ Дунейпсо Адыгэ Ха-сэм, «КъБР Медиа» къэрал IуэхущIа-пIэм чэнджэщ зэрырат щIы­кIэм тету зыхуагъазэ, УФ-м и Президентым 2022 гъэм щэ­кIуэгъуэм и 9-м къыдигъэкIа «Урысейм щыпсэухэм ижь­кIэрэ къадекIуэкI хабзэ-бзыпхъэ дахэхэр хъумэнымрэ ­щIэ­­гъэбыдэнымкIэ къэрал политикэм и лъабжьэ» унафэр я тегъэщIапIэу, къыт­щIэхъуэ щIэблэм гъэсэныгъэ ядегъэкIуэкIынымкIэ ирагъэкIуэкI лэжьыгъэм IэмалыщIэхэм тету адэкIи пащэну. 
КЪУМАХУЭ  Аслъэн.