КъМР-ни Парламентини Урунуу, социал политика эм саулукъ сакълау жаны бла комитетини кенгертилген жыйылыуунда ишсиз инсанлагъа башларын кечиндирирге онгла къурау не халда болгъаны сюзюлгенди. Анга законла чыгъарыучу баш органны таматасыны орунбасары Мурат Карданов, КъМР-ни Башчысыны бла Правительствосуну Парламентде эм сюд органлада келечиси Мадина Дышекова, районлада бла шахарлада инсанланы иш бла жалчытыучу ведомстволаны келечилери къатышхандыла.
Профильли комитетни башчысы Хусейн Кажаров сюзюлген иш артыкъда магъаналы болгъанын, инсанлагъа башларын кечиндирирге амалла къурау республиканы экономикасын айнытыргъа себеплик этгенин чертгенди.
-Бюгюнлюкде аллай инсанла тюрлю-тюрлю жумушланы тамамлайдыла. Къырал а алагъа не жаны бла да себеплик этерге кюрешеди. Алай адамла законлу халда ишлерге, предпринимательча эсепге турургъа ашыкъмайдыла, ала жашырын къалыргъа излейдиле. Аны ючюн а законлу халда ишлегенлеге къыралны жанындан кёллендириуню, себеп этиуню кёбейтирге тийишлиди,-деп белгилегенди ол.
Республикада инсанлагъа кеслерин иш бла жалчытыргъа къаллай амалла болгъанларыны юсюнден урунуу эм социал къоруулау министрни къуллугъун толтургъан Асанланы Алим доклад этгенди. Ол белгили этген шартлагъа кёре, бюгюнлюкде ишсизлени саны 7,1 мингнге жетеди. Ол а былтырны бу кезиуюнден эсе 1,5 минг адамгъа азды.
-Эсепде тургъанланы арасында бардырылгъан сорууладан ачыкъланнганыча, кёпле бизнес бла кюреширге, энчи предпринимательле болургъа угъай демейдиле. Халкъны иш бла жалчытыучу араланы келечилери уа предпринимательство бла кюреширге мурат этгенле бла ангылатыу иш бардырадыла. Бизнес-проектни хазырларгъа болушадыла, ахча бла себеплик этедиле, алача башха жумушла толтурадыла,-дегенди докладчы.
Энчи предпринимательча эсепге турсала уа, ишсизге тёленнген пособияны 20 къатысы бериледи эмда къырал эсепге турургъа болушлукъ этиледи. Жылны аллындан бери уа быллай себепликни 367 адам хайырланнганды.
2018 жылда инсанланы иш бла жалчытыр ючюн этилген къошакъ мадарланы чеклеринде жангы ишчи жерлени къурау жаны бла энчи жумушла бардырылгъандыла. Докладчыны айтханына кёре, бек аздан эки адамны ишге алгъан предпринимательлеге 200 минг сом тёленнгенди. Быллай болушлукъ 115 инсаннга этилгенди.
Министерство социал келишим бла да береди къырал болушлукъну. Республиканы эл мюлк онгларын эсге алып, энчи бахчаларын айнытыугъа финанс болушлукъ этиледи. Быйыл а келишимле 50 юйюр бла этилликдиле. Быллай себеплик асламында кёп сабийли юйюрлеге этилгенин белгилерчады.
Асанланы Алимни билдиргенине кёре, жашырын ишлегенлени санын азайтыр мурат бла урунуу халланы законлу мурдорда бардырыу, айлыкъны тёлегенде борчланы кетериу эмда пенсиягъа чыгъар жыл саннга жетгенлени урунуу эркинликлерин сакълау жаны бла комиссия къуралгъанды.
-Муниципалитетледе аны ишчи къауумлары хар кварталдан да предприятиялада урунуу келишимсиз ишлегенлени ачыкълау жаны бла тинтиуле бардырадыла. Белгили болгъан шартла министерствогъа бериледиле. Быйыл 1 октябрьге беш минг ишчи бла урунуу келишим къабыл кёрюлгенди,-дегенди ол.
Докладны сюзе, Хусейн Кажаров энчи предприятияланы бла эл мюлклени саны ненча болгъанын соргъанды. Асанланы Алимни айтханына кёре, алгъын эсепге тургъанладан бюгюнлюкде жаланда 10 процент тенгли бири къалгъанды.
Жыйылыуда КъМР-де предпринимательлени эркинликлери жаны бла уполномоченныйни аппаратыны келечиси Мадина Кербиева, гитче эм орталыкъ предпринимательствону «Опора России» жамауат организациясыны республикада бёлюмюню башчысы Альберт Кильчуков да сёлешгендиле. Ала «Усталыкъдан алгъан файдагъа налог» энчи низам сынау халда хайырланнганыны, кеслерин иш бла жалчытханлагъа налог льготаланы юслеринден оюмларын айтхандыла.
Комитетни кенгертилген жыйылыуу жууаплы органлагъа эсгертиуле къабыл кёрюу бла бошалгъанды.
