Адыгэбзэр нобэ зэрыува щытыкIэмрэ ди къэкIуэнумрэ иригузавэхэм я гур хэзыгъэхъуэж зэпеуэ иджыблагъэ щекIуэкIащ Лэскэн муниципальнэ щIыналъэм хыхьэ Хьэтуей къуажэм ЩэнхабзэмкIэ и унэм. Адыгэ тхакIуэ, узэщIакIуэ, IуэрыIуатэхутэ Исмел Уэздемыр и фэеплъу зэхаша, «ЦIыкIураш» зыфIаща хэгъэгупсо зэпеуэм и зи чэзу зэхыхьэр къызэригъэпэщащ икIи иригъэкIуэкIащ ХьэтIокъущокъуэ Къазий и цIэр зезыхьэ «Адыгэбзэ Хасэм».
Анзорей, Къугъуэлъкъуей, Аргудан къуажэхэм дэт сабий гъэсапIэхэм къикIа гупищыр зэпеуащ гъэхуауэ, шэрыуэу псэлъэнымкIэ, щэныфIэу утыку итынымкIэ, теплъэгъуэм хэт цIыкIухэм ягъэлъагъуэ образхэм зэрихьэмкIэ, утыкур къызэрызэрагъэпэщамкIэ, макъамэмкIэ, къафэмкIэ.
Театр Iэмэпсымэхэр къагъэсэбэпурэ, адыгэ IуэрыIуатэм щыщ теплъэгъуэхэр адыгэбзэ къабзэкIэ утыку къизыхьа сабийхэм уахэплъэну, уедэIуэну, уахэсыну хъуэпсэгъуэт икIи гухэхъуэт. Iеймрэ фIымрэ къагурыIуэу, нэхъыжьымрэ нэхъыщIэмрэ зэхащIыкIыу, гулъытэ яIэу, хьэл-щэн дахэ яхэлъу, тэмэму гъэсауэ ахэр гъащIэм зэрыхэтынум шэч къытепхьэртэкъым, апхуэдизкIэ Iущыцэщ Лэскэн щIыналъэм и щIэблэри.
Нарт эпосым, хъыбарыжьхэм щыщ пычыгъуэхэр цIыкIухэм зэрагъэхьэзырар къэзыпщытэ гупым хэтащ тхакIуэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и корреспондент, ЩIДАА-м хэт Фырэ Анфисэ, Кэнжэ дэт Щэнхабзэмкlэ унэм и унафэщlым и къуэдзэ, гъэсакIуэ, егъэджакIуэ Тэтэр Iэминэ, Бахъсэн къалэм дэт 1-нэ прогимназием и гъэсакIуэ, психолог, логопед Къуэдзокъуэ Маринэ, Хьэтуей къуажэ администрацэм и унафэщI ДзыхьмыщI Анзор.
Абыхэм гран-при увыпIэ лъагэр хуагъэфэщащ иныжьхэм ядыгъуа Мэлычыпхъу, нарт лIыхъужьхэм къызэрахьыжар екIуу къэзыгъэлъэгъуа, Къугъуэлъкъуей жылэм къикIа гупым. Япэ увыпIэр иратащ Аргудан и лIыкIуэхэм, етIуанэр – Анзорей гупым.
- Адыгэ сабий гуп адыгэбзэ къабзэкIэ псалъэу куэд щIауэ срихьэлIатэкъым. Урысей къэралыгъуэм дыщыщыпсэукIэ, урысымрэ балъкъэрымрэ къыщыддэгъуэгурыкIуэкIэ, абыхэм дагурыIуэн папщIэ псоми урысыбзэр тIурылъын хуейщ. ИкIи, хуэм-хуэмурэ, ар сабийхэм гъуазэ яхуохъури, анэдэлъхубзэр яIэщIоху. Адыгэр апхуэдэ щытыкIэ диуващ ноби, къалэ дэнэ къэна, къуажэдэс цIыкIухэр анэдэлъхубзэкIэ псалъэу зэхэтхмэ, дыгуфIэу дыкъэнащ. ИкIи ар бзэм, щэнхабзэм, тхыдэм елэжь дэтхэнэ зым дежкIи гузэвэгъуэшхуэщ. Абы къыхэкIыу, ди щIэблэм адыгэбзэр езыгъащIэ адэ-анэхэм, гъэсакIуэхэм, егъэджакIуэхэм фIыщIэ лей яхуэфащэу къызолъытэ. СыгуфIащ, сыгушхуащ, си щхьэр лъагэу слъагъужащ нобэ. Мы махуэр зыгъэщIэрэщIа сабийхэм зэи ягу ихужынукъым зыхэта Iуэхугъуэр, абы щагъэлъэгъуа теплъэгъуэр, къыщапсэлъа псалъэхэр, ягъэзэщIа ролхэр. Абы и фIыгъэкIэ цIыкIухэр эпосым щыгъуазэу, IуэрыIуатэм дигъэцIыхуж лIыхъужьхэм я цIэхэр ящIэу къэтэджынущ. ИкIи фIыщIэ лей хуэсщIыну сыхуейт «Адыгэбзэ Хасэм» и унэфIэщI Табыщ Муратрэ ХьэцIыкIу Раерэ, мыпхуэдэ Iуэхугъуэ къызэрыхалъхьам, бзэм хуалэжьым папщIэ, - жиIащ къэпщытакIуэ гупым и унафэщIу зэIущIэм хэта Фырэ Анфисэ къыщыпсэлъам.
Зэпеуэм кърихьэлIа, хэта псоми захуигъазэу, ХьэцIыкIу Рае къыщыпсэлъам жиIащ:
- Сабийм удэлэжьэныр, бгъэсэныр, гъуэгу захуэ тебгъэувэныр езыр Iуэху тыншкъым. Абыхэм я бзэр яIэщIэмыхуу къэбгъэтэджын жыхуэпIэр нэхъ хьэлъэжщ. Фэрэ дэрэ нобэ къалэнышхуэ ди пщэм къыдохуэ - адыгэр зэрыщыIэ илъэс мин бжыгъэхэм къриубыдэу ипсыхьа хабзэмрэ бзэмрэ тхъумэну. ИкIи «Адыгэбзэ Хасэм» иригъэкIуэкI Iуэхугъуэхэр псори зыхуэгъэзар ди щIэблэм анэдэлъхубзэр къагъэсэбэпынымрэ яхъумэнымрэщ. Абы къыхэкIыу, фIыщIэ хуэсщIыну сыхуейт ди нобэрей зэпеуэм хэта гупищыр зыгъэхьэзыра, абыхэм ядэлэжьа гъэсакIуэхэмрэ ахэр къыздикIа гъэсапIэхэм я унафэщIхэмрэ. Хабзэр пхузехьэнукъым бзэр умыщIэу. ИкIи а бзэр нобэ ди щIэблэм IэщIэдгъэхурэ, иужькIэ зыкъэтщIэжу деныкъуэкъужкIэ мыхьэнэ иIэжынукъым.
Зэпеуэм хэтахэм фIыщIэ тхылъхэмрэ саугъэтхэмрэ ирата нэужь, псоми зэщIыгъуу сурэт зытрагъэхащ. Абы хэта егъэджакIуэхэмрэ гъэсакIуэхэмрэ щхьэхуэу зэхыхьэжри, я лэжьыгъэм и пIалъэкIэ зэчэнджэщащ.
Тамбий Гуащэмахуэ.