«Бжыгъэрылъанэ дерсхэр» зи фIэщыгъэ урысейпсо егъэджэныгъэ жэрдэмым ипкъ иткIэ, Тэрч къалэ дэт курыт еджапIэ №2-м дерс зэIуха щекIуэкIащ. Ар компьютерым и лэжьыгъэр зытещIыхьа операцэ Iэмалхэр джыным теухуат.
Дерс зэIухам хэтащ КъБР-м Бжыгъэрылъанэ зыужьыныгъэмкIэ, связымрэ цIыхубэ зэпыщIэныгъэхэмкIэ и министерствэм и лэжьакIуэ КъуэщIысокъуэ Зарэ, Тэрч щIыналъэм егъэджэныгъэмкIэ и IуэхущIапIэм и IэщIагъэлIхэр, егъэджакIуэхэр.
- Илъэс зыбжанэ хъуауэ ди къэралым щрагъэкIуэкI «Бжыгъэр зи лъабжьэ дерсхэм» ягъуэт гулъытэм хэхъуэу, къыщIэупщIэхэм я бжыгъэр нэхъыбэ хъууэрэ йокIуэкI. ГурыIуэгъуэщ еджакIуэхэми, абыхэм я адэ-анэхэми гъащIэм щекIуэкI зэхъуэкIыныгъэхэр зэрызыхащIэр, абы къыхэкIыу щIэныгъэ гуэдзэ зрагъэгъуэту къыхаха IэщIагъэмкIэ я есэныгъэхэр ягъэкууну зэрыхэтыр. Экономикэ зэхущытыкIэхэм теухуауэщ дунейм зэрызиужьыр, арыххэуи, абы епха IэщIагъэ зэмылIэужьыгъуэ куэди гъащIэм къыхохьэ. Интернетымрэ компьютерымрэ пыщIа Iуэхугъуэхэр куэду ямыгъэщIэгъуэжми, абыхэм уазэрыдэлэжьэн, узыпэрыт IэнатIэмрэ Iуэхумрэ узэрыщехъулIэн Iэмал куэд пыщIащи, ахэр щIалэгъуалэм ягурыгъэIуэныр IэщIагъэрылажьэхэм я дежкIэ пщэрылъ пыухыкIа мэхъу. Апхуэдэ щIэныгъэм, егъэлея хэмылъу жытIэнщи, жылагъуэ-экономикэ псэукIэ зэпэщыр зэрепхар, абы пыщIа IT-IэнатIэхэм я зыужьыныгъэри зэрелъытар къэплъытэмэ, гурыIуэгъуэщ интернетми компьютерым епха щIэныгъэми мыхьэнэ яIэр зыхуэдизыр. НыбжьыщIэхэр зыщIэупщIэ, гъэщIэгъуэн ящыхъу IуэхугъуэхэмкIэ щIэгъэкъуэн дыхъуныр, пасэу дунэтIыныр мыхьэнэ зиIэ къалэну къыдолъытэ, а гуращэр абыхэм яIэщIэмыужьыхэу дяпэкIи дылэжьэну ди гугъэщ», - жиIащ КъуэщIысокъуэ Зарэ.
Дерсым къигъэув Iуэхугъуэхэр курыт еджапIэхэр зэрылажьэ программэм токI. Абы къыхэкIыу методикэ чэнджэщхэр зэхагъэуващ, сабийхэр щылажьэ пэшхэм я къызэгъэпэщыкIэр техникэ и лъэныкъуэкIэ зэщхьэщыкIынкIэ зэрыхъунур къэзылъытэ сценарийхэри зэхалъхьащ.
«Къэралым и жылагъуэ-экономикэ зыужьыкIэм уеплъмэ, нэрылъагъущ абы бжыгъэр тегъэщIапIэ зыщI зэхъуэкIыныгъэхэр къызэрыхихыр, абы хуэкIуэ гъуэгур хишмэ, игъуэу къызэрилъытэр. ХэзыщIыкIхэм зэрыжаIэмкIэ, мис а щытыкIэм къегъэув хъыбарегъащIэ технологием и мыхьэнэр ин хъуныр, абыкIэ щIэныгъэ зиIэ IэщIагъэрылажьэхэм я пщIэм хэхъуэныр. IT-IэнатIэхэм, зэрыгурыIуэгъуэщи, заужь. ИпэкIэ зэхэдмыха, зэи дызримыхьэлIа IуэхугъуэщIэхэр махуэ къэс жыхуаIэм ещхьу гъащIэм къыхохъухь. ГъэщIэгъуэнращи, нэхъыбэр зэпхари хъыбарегъащIэ технологиехэмрэ компьютер хуэIухуэщIэхэмрэщ. Абы къыхэкIыу къызэрымыкIуэу мыхьэнэшхуэ яIэщ курыт щIэныгъэ щрагъэгъуэт еджапIэхэм щIэс сабийхэм бжыгъэмрэ информацэмрэ ехьэлIауэ ират дерсхэм. ЩIэныгъэр еджэныгъэм къыхокI, ауэ ар тхылъым епха къудей мыхъуу, нэрылъагъу Iэмалхэми ятещIыхьауэ щытын хуейщи, ари къыдолъытэ, ди методикэ нэхъыщхьэри аращ, жыпIэми щыуагъэ хъунукъым. Къыхэтлъхьэ методикэ Iэмалхэм ныбжьыщIэхэр IT-IэщIагъэхэм я дунейм занщIэу хишэфынущ, абы щекIуэкI Iуэхугъуэхэм щигъэгъуэзэфынущ. ЕджакIуэхэм компьютер программэхэр зэрызэхагъэувэм хэлъ щэхухэр къащIэну, абы халъхьэ пкъыгъуэхэм я мыхьэнэр зэхагъэкIыну, информацием ехьэлIа технологиехэр зэрылажьэ щIыкIэхэм зыщагъэгъуэзэну Iэмал яIэнущ. Си щхьэкIэ шэч къытесхьэркъым, ди дерс зэIухахэм къыхыхьэ ныбжьыщIэхэм къэкIуэну зэманхэм IT-IэщIагъэлI нэсхэр къазэрыхэкIынум. Сыт хуэдэ гупсысэфIми къегъэжьапIэ иIэщи, апхуэдэ ублапIэу къэлъытэн хуейщ компьютерым и лэжьыгъэр къызэзыгъэпэщ операцэ Iэмалхэр. Арыххэуи, ди ныбжьыщIэхэм мы пэхуэщIэм къриубыдэу едгъэщIэну дыхущIэкъунущ къызэрыгуэкI файлхэр зэраутIыпщым къыщегъэжьауэ компьютерым тетхауэ тет программэ гугъухэм зэрадэлажьэм щыщIэкIыжу щыIэ щIэныгъэхэмрэ Iуэхугъуэхэмрэ. ЕджакIуэхэм едгъэщIэнур теорием и закъуэкъым, атIэ еджэныгъэхэр зэфIэкIа нэужь, практикэ лэжьыгъэхэр еттынущ, абыкIэ яIэ хъуа есэныгъэхэр кърапщытэжын хуэдэу», - жиIащ КъуэщIысокъуэм.
«Бжыгъэм и дерсхэр» жэрдэмыр 2018 гъэ лъандэрэ Урысейм щрагъэкIуэкI. Абы и ублэгъуэм ирихьэлIэу къэралым и IT гупхэм дерсхэм къыхалъхьэну лэжьыгъэхэр зэхагъэувэ, ахэр курыт щIэныгъэ щрат IуэхущIапIэхэр зэрылажьэ программэхэм епхауэ зэхалъхьэ, щхьэ закъуэ лэжьыгъэуи гуп лэжьыгъэуи зэщхьэщах. Дерсхэр технологиемрэ программированэмкIэ IэнатIэхэм я дунейм ухэзышэ Iэмалщ, къэкIуэну зэманхэм я экономикэм хуэгъэза лэжьыгъэщ.
УФ-м ЕгъэджэныгъэмкIэ и министерствэм къыхилъхьауэ илъэс зыбжанэ лъандэрэ къэралым щрагъэкIуэкI егъэджэныгъэ жэрдэмыр зэщIэнымкIэ дэIэпыкъуэгъу мэхъу «Бжыгъэрылъанэ экономикэ» акционер зэгухьэныгъэмрэ «Технологие пашэныгъэ» лъэпкъ программэр зыгъэзащIэ гупымрэ.
ШУРДЫМ Динэ.
