|
|
Щхъухь бзаджэм щахъумэ
12 февраля, 2025 - 06:25
Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ министерствэу Къэбэрдей-Балъкъэрым щыIэм щекIуэкIа брифингым щытепсэлъыхьащ наркотикхэкIхэмрэ акъылыр зыгъэутхъуэ пкъыгъуэхэмрэ хабзэншагъэкIэ игъэкIыным зэрыпэщIэтым, апхуэдэ щIэпхъаджагъэхэр сэтей къызэращIым.
КъБР-м щыIэ МВД-м Наркотикхэр зэрызэбграгъэхым кIэлъыплъынымкIэ и управленэм и унафэщIым и къуэдзэ, полицэм и полковник Щауэ Къантемыр къызэрыхигъэщащи, уголовнэ щIэпхъаджагъэу ялэжьам и процент 20,5-р наркотикхэкIхэр щэным пыщIащ.
- 2024 гъэм республикэм наркощIэпхъаджагъэу къыщыщIагъэщар процент 11-кIэ нэхъыбэщ ипэ ита илъэсым елъытауэ. Уголовнэ жэуапым ирашэлIащ цIыху 720-рэ. Наркотикым пыщIа щIэпхъаджагъэхэр нэхъыбэу ялэжь илъэс 30-м щыщIэдзауэ 39-рэ ныбжьым къриубыдэхэм. Къапщтэмэ, апхуэдэхэу суд зытращIыхьахэм я процент 90-м зэпымыууэ хэхъуэ къызыпэкIуэ IэнатIэ яIэкъым. 2024 гъэм къытрахащ наркотикхэкIрэ акъылыр зыгъэутхъуэ пкъыгъуэу килограмм 57-м щIигъу. Нэхъыбэу зэбрагъэхырт синтетикэ наркотикхэр – къытрахам и процент 33-м нэблагъэр апхуэдэщ. «Наркотик хьэлъэ» жыхуаIэхэм зыIэпешэ ар япэу зэрызрахьэлIэу. Статистикэм тепщIыхьмэ, метадон синтетикэ наркотикыр зэзыхьэлIэу езыгъэлеяхэм я нэхъыбапIэр абы йолIыкI. Къыхэдгъэщынщи, апхуэдэ наркотикхэкI щагъэхьэзыр лабораторэхэр республикэм къыщагъуэтакъым, – жиIащ Щауэм.
Езыр-езыру къэкI щIэпыр «Iущхьэ» Iуэхум къриубыдэу щагъэкIуэдащ гектари 10 къызэщIэзыубыдэ щIыпIэу 53-м.
Нэхъ мащIэ хъуащ наркотикхэр щызрахьэлIэ щIыпIэхэр къызэгъэпэщыным е апхуэдэхэр гъэлэжьэным пыщIауэ ятха щIэпхъаджагъэхэр. Абыхэм ящыщу тIур ялэжьащ ипэкIэ зэгурыIуа гупым. Псори зэхэту апхуэдэ щIэпхъаджагъэу 2024 гъэм республикэм 13 щатхащ. Зи псэупIэхэр наркотикхэкIхэр щызрахьэлIэну хуит яхуэзыщIыр уголовнэ жэуапым ирашалIэ икIи УФ-м и УК-м и 232-нэ статьям къызэригъэувымкIэ илъэси 7-м нэскIэ ягъэтIысынкIэ мэхъу.
НэгъуэщI хабзэхъумэ органхэм ящIыгъуу илъэс кIуам зэхуащIащ наркотик- хэмрэ пкъыгъуэ гуащIэхэмрэ республикэм къызэрагъэс гъуэгуу 33-рэ.
Урысейм ШынагъуэншагъэмкIэ и федеральнэ къулыкъущIапIэм Къэбэрдей- Балъкъэр Республикэм щиIэ управленэм щIыгъуу, пощткIэ яутIыпщхэм щыкIэлъыплъым хэнейрэ къызэпаудащ наркотикхэкIхэмрэ акъылыр зыгъэутхъуэ пкъыгъуэхэмрэ къэралым щызэбграгъэхыну зэрыхэтар. Урысейм и Федеральнэ таможнэ къулыкъум и Минеральные Воды къалэм щиIэ и къудамэм щIыгъуу тIэу къыщIагъэщащ акъылыр зыгъэутхъуэ пкъыгъуэ хьэлъэхэр нэгъуэщI къэралым ягъэхьыну хэту.
Наркотикхэр яхуэзыгъэдахэ сайту, интернет напэкIуэцIу 626-рэ сэтей къащIащ блэкIа илъэсым икIи хабзэм ипкъ иткIэ Зыуэ щыт реестрым хуагъэхьащ зэхуащIыну. Мы зэманым къаIэрыхьакIэщ абыхэм я лэжьыгъэр къвзэрызэпаудам теухуа хъыбар.
Щауэ Къантемыр зэрыжиIащи, наркотикхэкIхэмрэ акъылыр зыгъэутхъуэ пкъыгъуэхэмрэ зи гъащIэр ихьым я бжыгъэр къагъэсэбэпа Iэмалхэм я фIыгъэкIэ процент 43,4-кIэ ягъэмэщIащ.
– ЩIалэгъуалэр наркотикхэм япэIэщIэ щIыным хуэгъэзауэ зэфIакъэкIхэм, абыхэм ятхьэгъуахэр зэрагъэхъужым къызэхуэсахэр щыгъуазэ ищIащ Психиатриемрэ наркологиемкIэ республикэ центрым и психиатр-нарколог Бабичевэ Наталье. Абы къызэрыхигъэщащи, афиянхэр псом япэу щхьэ куцIым зэран хуохъу. Мыбдежым цIыхум занщIэу фIокIуэд шыIэныгъэр, ищIэр къыгурымыIуэж мэхъу. Дохутырым ягу къигъэкIыжащ наркотикхэм цIыхур кIуэ пэтми нэхъ быдэу зэрызыщIашэр.
Щхъухьыр зи нэрыгъ хъуахэм унагъуэри жылагъуэри гугъу ирагъэхь. Ахэр бгъэхъужыну тыншкъым, ауэ апхуэдэ щытыкIэ ихуа дэтхэнэми и гъащIэм щIэбэнын хуейщ. Мыхьэнэшхуэ иIэщ абыхэм еIэза нэужь, ахэр жылагъуэм Iумпэм ямыщIыным, социальнэ IэнатIэхэр ядэIэпыкъуным,- жиIащ Бабичевэм.
КъБР-м щыIэ МВД-м Наркотикхэр зэрызэблагъэкIым кIэлъыплъ и управленэм и оперуполномоченнэ нэхъыжь Давыдовэ Иринэ тепсэлъыхьащ наркотикым пэщIэту ирагъэкIуэкI профилактикэ лэжьыгъэхэр сэбэп зэрыхъум.
Брифингым и кIэухым ар езыгъэкIуэкIахэм жэуап иратащ журналистхэм я упщIэхэм.
УАРДЭ Жантинэ.
|
|
17.03.2026 - 09:14 Къэбэрдей-Балъкъэрым СпортымкIэ и министерствэм щекIуэкIа зэIущIэм щытепсэлъыхьащ гъэ кIуам IэнатIэм и лэжьыгъэм кърикIуахэм, дызэрыт илъэсым къыпэщылъ къалэнхэмрэ нобэ зэлэжьыпхъэхэмрэ. |
|
|
17.03.2026 - 09:13 Дзэлыкъуэ щIыналъэм хыхьэ Малкэ къуажэм иджыблагъэ щекIуэкIащ КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм и зэIущIэ. Абы щытепсэлъыхьащ 2025 гъэм зэфIагъэкIахэмрэ мы илъэсым къапэщылъ къалэнхэмрэ. |
|
|
17.03.2026 - 09:03 Урысей Федерацэм и Жылагъуэ палатэм щекIуэкIащ «Адагъэ: Иджырей гугъуехьхэмрэ абыхэм я хэкIыпIэхэмрэ» урысейпсо жылагъуэ зэгухьэныгъэм къызэригъэпэща «Адэхэм я зэгухьэныгъэ» форум иныр.
|
|
|
16.03.2026 - 14:57 Къэбэрдей-Балъкъэрым мыхьэнэ лъагэ яIэу щылажьэ лъэпкъ пэхуэщIэхэм я фIыгъэкIэ республикэм и автомобиль гъуэгухэр, уэрамхэр, лъэмыжхэр, курыт еджапIэхэр, сабий садхэр, сымаджэщхэр, ЩэнхабзэмкIэ унэ |
|
|
16.03.2026 - 09:14 Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и кафедрэм и унафэщI, филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат, Къардэн Мусэдин лъэпкъ щIэныгъэ дунейм къыщацIыху IэщIагъэлI щыпкъэу, к |
|