Щхъухь бзаджэм щахъумэ

Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ министерствэу Къэ­бэр­дей-Балъкъэрым щы­Iэм щекIуэкIа брифингым щытепсэлъыхьащ наркотикхэкIхэмрэ акъылыр зыгъэутхъуэ пкъыгъуэхэмрэ хабзэншагъэкIэ игъэ­кIы­ным зэрыпэщIэтым, апхуэдэ щIэпхъаджагъэхэр сэтей къызэращIым. 

КъБР-м щыIэ МВД-м Нар­котикхэр зэрызэбграгъэхым кIэлъыплъынымкIэ и управленэм и унафэ­щIым и къуэдзэ, полицэм и полковник Щауэ Къан­те­мыр къызэрыхигъэща­щи, уголовнэ щIэпхъаджа­гъэу ялэжьам и процент ­20,5-р наркотикхэкIхэр щэным пыщIащ. 
- 2024 гъэм республикэм наркощIэпхъаджагъэу къы­щыщIагъэщар процент 11-кIэ нэхъыбэщ ипэ ита илъэсым елъытауэ. Уголовнэ жэуапым ирашэлIащ цIыху 720-рэ. Наркотикым пыщIа щIэпхъаджагъэхэр нэ­хъыбэу ялэжь илъэс ­30-м щыщIэдзауэ 39-рэ ныб­жьым къриубыдэхэм. Къап­щтэмэ, апхуэдэхэу суд зытращIыхьахэм я процент 90-м зэпымыууэ ­хэхъуэ къызыпэкIуэ IэнатIэ яIэкъым. 2024 гъэм къытрахащ наркотикхэкIрэ акъылыр зыгъэутхъуэ­ пкъыгъуэу килограмм 57-м щIигъу. Нэхъыбэу зэб­рагъэхырт синтетикэ наркотикхэр – къытрахам и процент 33-м нэблагъэр апхуэдэщ. «Наркотик хьэлъэ» жыхуа­Iэхэм зыIэпешэ ар япэу зэрызрахьэлIэу. Статисти­кэм тепщIыхьмэ, метадон­ синтетикэ наркотикыр зэ­зы­хьэлIэу езыгъэлеяхэм я нэхъыбапIэр абы йолIыкI. Къыхэдгъэщынщи, апхуэдэ наркотикхэкI щагъэхьэзыр лабораторэхэр республикэм къыщагъуэтакъым, – жиIащ Щауэм. 
Езыр-езыру къэкI щIэпыр «Iущхьэ» Iуэхум къриубы­дэу щагъэкIуэдащ гектари 10 къызэщIэзыубыдэ щIы­пIэу 53-м. 
Нэхъ мащIэ хъуащ­ нар­котикхэр щызрахьэ­лIэ­­ щIы­пIэхэр къызэгъэпэ­щыным е апхуэдэхэр гъэлэжьэным пыщIауэ ятха щIэпхъаджагъэхэр. Абыхэм ящыщу тIур ялэжьащ ипэкIэ зэгурыIуа гупым. Псори зэхэту ­апхуэдэ щIэпхъаджагъэу 2024 гъэм республикэм 13 щатхащ. Зи псэупIэхэр наркотикхэкIхэр щызрахьэлIэну хуит яхуэзыщIыр уголовнэ жэуапым ирашалIэ икIи УФ-м и УК-м и 232-нэ статьям къызэригъэувым­кIэ илъэ­си 7-м нэскIэ ягъэ­тIысынкIэ мэхъу. 
НэгъуэщI хабзэхъумэ органхэм ящIыгъуу илъэс кIуам зэхуащIащ нарко­ти­к- ­­­хэмрэ пкъыгъуэ гуащIэ­хэмрэ республикэм къызэ­рагъэс гъуэгуу 33-рэ. 
Урысейм Шынагъуэнша­гъэмкIэ и федеральнэ къулыкъущIапIэм Къэбэрдей-­  Балъкъэр Республикэм щи­Iэ управленэм щIы­гъуу, пощткIэ яутIыпщхэм щы­кIэлъыплъым хэнейрэ­ къызэпаудащ наркотик­хэкI­хэмрэ акъылыр зыгъэутхъуэ пкъыгъуэхэмрэ къэ­ралым щызэбграгъэхыну­ зэр­ы­хэтар. Урысейм и Федеральнэ таможнэ къулыкъум и Минеральные Воды къалэм щиIэ и къудамэм щIыгъуу тIэу къыщIагъэщащ акъылыр зыгъэут­хъуэ пкъыгъуэ хьэлъэхэр нэ­гъуэщI къэралым ягъэ­хьыну хэту. 
Наркотикхэр яхуэзыгъэдахэ сайту, интернет напэкIуэцIу 626-рэ сэтей къащIащ блэкIа илъэсым икIи хабзэм ипкъ иткIэ Зыуэ щыт реестрым хуагъэхьащ зэхуащIыну. Мы зэманым къаIэрыхьакIэщ абыхэм я лэжьыгъэр къвзэрызэпаудам теухуа хъыбар. 
Щауэ Къантемыр зэрыжиIащи, наркотикхэкIхэмрэ акъы­лыр зыгъэутхъуэ­ пкъыгъуэхэмрэ зи гъащIэр ихьым я бжыгъэр къа­гъэсэбэпа Iэмалхэм я ­фIыгъэкIэ процент ­43,4-кIэ ягъэ­мэщIащ. 
– ЩIалэгъуалэр наркотик­хэм япэIэщIэ щIыным хуэгъэзауэ зэфIакъэкIхэм, абыхэм ятхьэгъуахэр зэрагъэхъужым къызэхуэсахэр щыгъуазэ ищIащ Психиатриемрэ наркологиемкIэ республикэ центрым и психиатр-нарколог Бабичевэ Наталье. Абы къызэ­рыхигъэщащи, афиянхэр псом япэу щхьэ куцIым зэран хуохъу. Мыбдежым цIыхум занщIэу фIокIуэд шыIэныгъэр, ищIэр къыгурымыIуэж мэхъу. Доху­тырым ягу къигъэкIыжащ наркотикхэм цIыхур кIуэ пэтми нэхъ быдэу зэ­рызыщIашэр.
Щхъухьыр зи нэрыгъ хъуа­хэм унагъуэри жылагъуэри гугъу ирагъэхь. Ахэр бгъэхъужыну тыншкъым, ауэ апхуэдэ щытыкIэ ихуа дэтхэнэми и гъащIэм щIэбэнын хуейщ­. Мыхьэнэшхуэ иIэщ­ абыхэм еIэза нэужь, ахэр жылагъуэм Iумпэм ямыщIыным, социальнэ IэнатIэхэр ядэIэпыкъу­ным,- жиIащ Бабичевэм.
КъБР-м щыIэ МВД-м Наркотикхэр зэрызэблагъэкIым кIэлъыплъ и управленэм и оперуполномоченнэ нэхъыжь Давыдовэ Иринэ тепсэлъыхьащ наркотикым пэщIэту ирагъэкIуэкI профилактикэ лэжьыгъэхэр сэбэп зэрыхъум. 
Брифингым и кIэухым ар езыгъэкIуэкIахэм жэ­уап иратащ журналистхэм я упщIэхэм. 
 
УАРДЭ Жантинэ.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

17.03.2026 - 09:14

Щыпэрытщ къэралпсо зэхыхьэхэми

Къэбэрдей-Балъкъэрым СпортымкIэ и министерст­вэм щекIуэкIа зэIущIэм щы­тепсэлъыхьащ гъэ кIуам IэнатIэм и лэжьыгъэм кърикIуахэм, дызэрыт илъэсым къыпэщылъ къалэнхэмрэ нобэ зэлэжьыпхъэхэмрэ.

17.03.2026 - 09:13

Щэнхабзэм хузэфIэкIахэр Балъкъ къыщапщытэ

Дзэлыкъуэ щIыналъэм хыхьэ Малкэ къуажэм иджы­благъэ щекIуэкIащ КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и ­министерствэм и зэIущIэ. Абы щытепсэлъыхьащ 2025 гъэм зэфIагъэкIахэмрэ мы илъэсым къапэщылъ къалэнхэмрэ.

17.03.2026 - 09:03

Адэм и къалэныр инщ

Урысей Федерацэм и Жылагъуэ палатэм щекIуэкIащ «Адагъэ: Иджырей гугъуехьхэмрэ абыхэм я хэкIыпIэхэмрэ» урысейпсо жылагъуэ зэгухьэныгъэм къызэригъэпэща «Адэхэм я зэгухьэныгъэ» форум иныр.

16.03.2026 - 14:57

Ахэр щымыIамэ, къэбгупсыс хъунт

Къэбэрдей-Балъкъэрым мыхьэнэ лъагэ яIэу щылажьэ лъэпкъ пэхуэщIэхэм я фIыгъэкIэ республикэм и автомобиль гъуэгухэр, уэрамхэр, лъэмыжхэр, курыт еджапIэхэр, сабий садхэр, сымаджэщхэр, ЩэнхабзэмкIэ унэ

16.03.2026 - 09:14

Дрипсалъэ щхьэкIэ, къыдгурымыIуэ

Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым адыгэбзэмрэ литерату­рэмкIэ и кафедрэм и унафэщI, фи­лологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат, Къардэн Мусэдин лъэпкъ щIэныгъэ дунейм къыщацIыху IэщIагъэлI щыпкъэу, к