Шэру Заринэ илъэс куэд хъуауэ гъэсакIуэ IэнатIэм пэрытщ. Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым пэщIэдзэ классхэм я егъэджакIуэхэр щагъэхьэзыр къудамэр къыщиухащ. Иджыри еплIанэ курсым щIэсу гъэсакIуэу лэжьэн щIидзащ, сабийхэм яхэтыным, игъэсэным, я зыужьыкIэм кIэлъыплъыным хилъэгъуащ псэ гуры- фIыгъуэ. Мы зэманым Щхьэлыкъуэ къуажэм дэт сабий сад №2-м и лэжьакIуэщ. ЗэрыжиIэмкIэ, цIыкIухэм я псэ къабзагъэм итхьэкъуащ. Сыт хуэдэ и ехъулIэныгъэхэр, и гъэсэнхэм заужьын папщIэ къигъэсэбэп Iэмалхэр? Абы теухуауэ упщIэ зыбжанэкIэ зыхуэдгъэзащ Заринэ.
- Гъэсэнхэр дауэ къыдэпхьэхрэ?
- ГъэсакIуэмрэ сабиймрэ я кум дэлъын хуейщ хуабагъэ. ГъэсакIуэу улэжьэфы-нукъым сабий фIыуэ умылъагъумэ, абы и дунейр зыхыумыщIэмэ, пхуэмыгъэгуфIэмэ, зыгъэнэщхъейр къыбгурымыIуэмэ. ИтIанэ, гъэсакIуэм и лъагъуныгъэр сабийхэм псоми зэхуэдэу яхурикъун хуейщ. А цIыкIухэм уащытхъуныр, уакъыщхьэщыжыныр, и гум уемыуэу бущииныр - си гугъэмкIэ ар тыншкъым. Мытыншми, апхуэдэ къалэн щыбгъэзащIэм и деж псэкIэ къулей уохъу. Сэ сытетщ апхуэдэ хабзэхэм.
- Сабийхэм зегъэужьынымкIэ Iэмалу къэбгъэсэбэпхэр…
- Абы Iэмалу иIэм нэхъыщхьэу зыбжанэ къахызогъэщхьэхукI. ДжэгукIэхэмкIэ цIыкIухэр гъэсэныр мыхьэнэшхуэ зиIэщ. Сабий садым кIуэхэм джэгуурэ заужьын хуейщи, а дэ зыхедгъэщIыкIыну дызыхуейр езыхэм фIыуэ ялъагъу, зыдихьэх Iуэхум хэдухуанэурэ ягурыдогъаIуэ. ДжэгукIэ Iэмалым къыкIэрыхуркъым яжепIэр ебгъэлъагъуныр. Я нэм илъагъур я гум нэхъ щIэхыу ираубыдэри, псалъэм щапхъэ дэщIыгъун щIыхуейри аращ. Ещанэрауэ, сабийм и IэхэмкIэ зыгуэрхэр егъэщIэн хуейщ. Ар пэщэщэху мэгупсысэ. Абы хеубыдэ сурэт щIыныр, пластилинкIэ лэжьэныр, щыгъэ зэфIэблэныр, хьэпшып цIыкIуфэкIухэр щIыныр.
НыбжькIэ тIэкIу нэхъыжьыIуэхэм къагурымыIуэм щIэупщIэфу, гъэхуауэ жэуап ятыфу, тегушхуауэ я гупсысэр жаIэфу догъасэ. Мыбы щыгъуэм деж цIыкIухэр зэпеуэхэм хыдогъэхьэ, абыхэм увыпIэхэр къыщахьри, нэхъри тогушхуэ щIэщыгъуэ къащIэным.
Псом хуэмыдэу сыху-щIокъу сабийхэм хьэл дахэ яхэслъхьэным, гущIэгъур зищIысыр къагурыIуэу, ныбжьэгъу хъуфу, дэчых яIэу, нэгъуэщIым къыщхьэщыжу, я бзэм пщIэ хуащIу згъэсэным. «Ирехъу ди щIэблэр дэ цIэрыIуэ! Лъэпкъ гъэщIэращIэ ахэр тхуищI!» - жиIэгъащ «бэм я уэчылкIэ» зэджэу щыта ПащIэ Бэчмырзэ. Мис абыкIэ сахуохъуахъуэ ди щIэблэм.
- Гъэсэнхэм уащыхэткIэ гукъыдэж къозытыр сыт?
- Хуиту мыпсэлъэфу, къыздашам яцIыху щымыIэу, езыр-езыру мышхэфхэри яхэту къытхуашэ сабийхэм зэрызаужьым, зэрыхэхъуэм, я гупсысэхэр къызэрызэры-кIым ущыкIэлъыплъкIэ, а псом хэплъхьэ уи лэжьыгъэмрэ ябгъэдэплъхьэ гуапагъэмрэ зэрымыпщIэншэр щыплъагъукIэ, дауэ уи гур хэмыхъуэнрэ! Я нэгу цIыкIухэр зэIухауэ, я нэхэр къилыдыкIыу, щIэщыгъуэ ебгъэщIэным пэплъэу къакIуэ сабийхэм сащыхэткIэ, согуфIэ.
- IэщIагъэм ущиIэ ехъулIэныгъэхэм я гугъу уэзгъэщIынут.
- ИлъэсиблкIэ Налшык къалэ дэт сабий сад сыщылэжьауэ, сыкъыщалъхуа, сыкъыщыхъуа къуажэм дэт сабий садым гъэсакIуэу сыкъэкIуэжащ. Ар 2018 илъэсрати, абы техуэу сыхагъэхьащ «Урысейм и гъэсакIуэ нэхъыфI» зэпеуэм. Лауреат сыщыхъуащ, лэжьыгъэм къыщысхуэщхьэпэ Iэмал, щапхъэ куэди къыхэсхащ.
ГъэсакIуэм езым сыт щыгъуи зиужьын хуейщ, зэхъуэкIыныгъэхэм хуэхьэзыру, абыхэм къигъэщхьэпэн къыхихыфу, зэманым декIуу лэжьэн папщIэ. Илъэс 13 хъуауэ гъэсакIуэ IэнатIэм сыпэрытщ. Си лэжьыгъэм папщIэ къысхуагъэфэщащ щIыхь тхылъхэри.
Епсэлъар
ГУГЪУЭТ Заремэщ.