Кёп болмай Къабарты-Малкъар къырал университетни «Эрмитаж-Кавказ» маданият-жарыкъландырыу арасында  быйыл Чегем районда бла  Нальчикде бардырылгъан археологияны эсеплери бла шагъырейлендиргендиле.

Тинтиу ишле РФ-ни Культура  министерствосуну эркинлиги бла  «Къабарты-Малкъарны халкъларыны тарыхы бла маданиятына аталгъан фондну жарашдырыу эм сакълау"  проектни чеклеринде бардырылгъандыла.

Экспедицияны башчысы,  «Эрмитаж-Кавказ» араны  цифралы  археология  лабораториясыны таматасы  Астемир Гучаев айтханнга кёре, обаладан бири Шалушкада орналады. Аны бийиклиги – 3, тёгереги уа 45 метрге жетеди.  Анга кёре  къазыу ишле  63 867 квадрат метрде бардырылгъандыла. Ол оба жашау журтланы арасында орналгъаны себепли,  андан-мындан къозгъала  тургъанын да жарсырча шартха санагъанды.   

Ызы бла «Эрмитаж-Кавказ» араны келечиси  Беслан Макоев  экинчи обаны юсюнден хапарлагъанды. Ол Нальчикде «Александровка» микрорайонда Калинина бла Калининградская орамланы тийиресинде орналады эм биринчиден  да уллуду. Аны бийиклиги  12,5,  тёгериге уа  105 –110 метр тенгли  барды. Къазыу ишлени  6700 квадрат метрде бардырыргъа тюшгенди. 

Хар замандача,  къазыу ишлеге тарых бёлюмде окъугъан студентле да къатышхандыла. Ала объектни  топуракъдан тазаларгъа эм аберилени жыяргъа да болушхандыла. Жеринде ишлеу сынамларын кючлерча ахшы себеплик этеди. Аны бла бирге  илму литература  эм  архив материалла бла да кюерешгендиле. 

Алай бла археологла чыгъаргъан эсеплеге тийишлиликде  Шалушкада бла   Александровкада обала бизни эрагъа дери  4-3 минг жыл мындан алгъада Майкоп культураны кезиуюнде  къуралгъандыла. 

Экспедицияны башчысы ишле тынгылы толтурулгъанларын эм  обала республиканы маданият байлыгъына тизмесине къошулгъанларын да  белгилегенди.  

«Эрмитаж-Кавказ» маданият-жрыкъландырыу араны таматасы Альберт Саральп да бардырылгъан иш  бизни  маданият байлыгъыбызны сакълау  жаны бла  борчну толтурулгъанын  чертгенди.

- Археология бла кюреширге сюйген жаш адамларыбыз кёбюрек болсала, бек иги эди.  Ол сейир эм къыйматлы бёлюмдю. Бюгюнден башлап тарых маданиятыбызны сакъларча мадар этмесек, жыйырма жылдан  обаланы  бири да къаллыкъ тюйюлдю,- дегенди Альберт Саральп.

Ахырында ол  «Эрмитаж-Кавказ» ара мындан арысында да археология бла  тири  кюреширигин,  аны кезиуюнде сейир шартла табылмай къалмазлыкъларын да айтып, жаш адамланы  къатышыргъа чакъыргъанды.