Къэбэрдей-Балъкъэр къэ­рал университетым и педагогикэ колледжым ­къикIуащ илъэси 100 хъу тхыдэ гъуэгуанэ. Иужьрей илъэсипщIхэм ар къаухри гъащIэм лъэ быдэкIэ хэуващ егъэджакIуэ, гъэса­кIуэ мин бжыгъэхэр. Ахэр я зэчийкIэ, ехъулIэныгъэкIэ, яхэлъ жэуаплыныгъэкIэ къы­щащIэ ди республикэм и мызакъуэу гъунэгъу щIыналъэхэми, къэралым и ­гъунапкъэ зэмылIэужьыгъуэхэми.

1924 гъэм Налшык дэт школ-коммунэм и деж къы­щызэIуахауэ щытащ педа­гогикэ техникум, пэщIэдзэ классхэм я егъэджакIуэхэр, зи школ кIуэгъуэ мыхъуахэм ядэлажьэ гъэсакIуэхэр, пионервожатэ нэхъыжьхэр, политпросвет лэжьакIуэхэр щагъэхьэзыру. Ар къызэгъэпэщынри ефIэкIуэнри къыгуэхыпIэ имыIэу епхащ цIыхубэ егъэджэныгъэр Къэбэрдей-Балъкъэрым зэрыщызэфIэувам. 
1941 - 1945 гъэхэм нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэм ди Хэкур щызыхъумахэм яхэтащ педагогикэ училищэм и егъэджакIуэхэмрэ и студентхэмрэ. ЛIыгъэ къэзыгъэлъэгъуахэм, СССР-м и орденхэмрэ медалхэмрэ зыхуагъэ­фэщахэм ящыщщ ар къэзыухауэ Совет Союзым и ЛIыхъужьхэу Байсултанов А., Иуан Хь., Къардэн Къу.,  Иллазаров И., Мэсей А., Уммаев М. сымэ. Педучилищэм и гъэсэнхэу ТхьэкIумашэ А., Теувэжыкъуэ М., Асанов Хь., Хьэмдэхъу Б., Кульбаев Къу., Шэрджэс Хь., Мзокъуэ Къ., Мережко Т., Уммаев И., Егъуэжыкъуэ М., Деппуев Хь., Чабдаров И., Жэмбэч Хъу., Царицынс­-кий В., НакIэ М., Шэрджэс С., КIэрэф Хь, Хьэту Б, Малкандуев Хь., Вындыжь Хь., Хьэкъул Б., Сэралъп З., Шэ­­- фий Хь., Атэбий Т., Ксанаев И. сымэ, нэгъуэщIхэри. 
Илъэс зэхуэмыдэхэм еджапIэм и унафэщIу щытащ къызэгъэпэщакIуэ Iэ­зэ­хэу Воронков И., Фетисов С., АфIэунэ И., Муталипов Ш., Iулыдж С., Чеченов Ш., ­Джаурджий Хь., Байчекуе­-вэ Н. сымэ. Иджыпсту абы и Iэтащхьэщ физико-математикэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат Ашэбокъуэ ФатIимэ. 
IэщIагъэлIхэр зэрагъэ­хьэ­зырыр ирагъэфIэкIуэн му­радкIэ, 1997 гъэм жэпуэ­гъуэм и 10-м педагогикэ кол­леджыр хагъэхьащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэрал университет «Лъэпкъхэм я зэныбжьэгъуныгъэ» орденыр зыхуагъэфэщам, Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зе­зы­хьэм. Абы зэрыхэт илъэсхэм IуэхущIапIэм и къудамэ 16-м къыщIэкIащ егъэджэныгъэм и IэщагъэлIу мини 9-м щIигъу. 1997 гъэм щегъэ­жьауэ 2018 гъэм нэсыху колледжым и егъэджа­кIуищым доктор диссертацэхэр пхагъэкIащ, 33-р щIэ­ныгъэ зэхуэмыдэхэмкIэ кандидат хъуащ.
2007 гъэм педколледжыр къэрал зэхьэзэхуэм и «Курыт щIэныгъэ щызэрагъэгъуэт Урысей еджапIэ нэхъыфIи 100» Iыхьэм щытекIуащ. 2015 гъэм екIуэкIа «ВЕБ ЛИДЕР» зэпеуэм, абы иужькIэ «Курыт профессиональнэ щIэныгъэ щрагъэгъуэт IуэхущIапIэ нэхъыфI» (2018) урысейпсо зэхьэзэхуэм я лауреат хъуащ. 2019 гъэм еджапIэр хагъэхьащ Педагогикэ колледжхэм я зэгухьэныгъэм. Зэрегъэджэн хуей Iэмалхэм я жыпхъэмкIэ щыIэ «WorldSkills» центрым пэ­щIэдзэ классхэм зэрыщрагъаджэмкIэ щапхъэу къыщалъытэри, 2020 гъэм абы и сертификатыр къыхуа­гъэфэщащ педколледжым. 
ЖыпIэнурамэ, иджыпсту КъБКъУ-м педагогикэмкIэ, психологиемрэ физкультурэ-спорт егъэджэныгъэмкIэ и институтым и зы къудамэ педагогикэ колледжым ехъулIэныгъэ хъарзынэхэр иIащ, нобэми хузэфIэкIыр мащIэкъым. IэщIагъэ зэмы­лIэужьыгъуэу блым щыхуа­гъэхьэзыр абы: къыщIегъэкI юристхэр («Юриспруденцэ» къудамэм 9-нэ, 11-нэ класс нэужьхэм щIэтIысхьэ хъунущ), туризмэмрэ хьэщIэ къегъэблэгъэнымкIэ лэжьа­кIуэхэр (9-нэ класс нэу­жьым), зи школ кIуэгъуэ мыхъуахэм ядэлажьэхэр (9-нэ, 11-нэ класс нэужьхэм), бгъэ­дыхьэкIэ щхьэхуэ къызыхуэгъуэтыпхъэ сабий сымаджэ­хэмрэ ныкъуэдыкъуэхэмрэ я гъэсакIуэхэр (9-нэ класс нэу­жьым), пэщIэдзэ классхэм я егъэджакIуэхэр (9-нэ, 11-нэ класс нэужьхэм), пэщIэдзэ классхэм я егъэджакIуэ­хэм­рэ ахэр щеджэ цIыкIухэр пыухыкIа унэтIыныгъэ зыгуэрым хуэзыунэтIхэмрэ (9-нэ, 11-нэ класс нэужьхэм), физкультурэмкIэ егъэджа­кIуэхэр (9-нэ, 11-нэ клас нэ­ужь­­хэм).
Ахэр ягъэхьэзыр зи IэщIагъэм фIыуэ хэзыщIыкI Iэ­щIагъэлI 46-м. Абыхэм ящыщу 24-м квалификацэ категорие нэхъыщхьэ, 3-м - япэ квалификацэ категорие яIэщ, 13-р щIэныгъэхэм я кандидатщ, 6-м «УФ-м егъэджэныгъэмкIэ и отличник» дамыгъэ лъапIэр хуа­гъэфэщащ, 2-р - ику ит профессиональнэ щIэныгъэм щIыхь зиIэ и лэжьакIуэщ, 1-р - КъБР-м егъэджэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэщ. Абыхэм ящыщу 20-м УФ-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министерствэм, 14-м - КъБР-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министерствэм, 3-м, КъБР-м и Парламентым я щIыхь тхылъхэр иратащ. 
Педагогикэ колледжым и лэжьыгъэр хуэунэтIащ щIэ­блэм и гъэсэныгъэм лъабжьэ быдэ хуэхъуну IэщIагъэ абыхэм зэрыратыным, пэ­щIэдзэ классхэм я егъэджа­кIуэхэр, сабий садхэм я гъэсакIуэхэр, физкультурэмкIэ егъэджакIуэхэр езыхэм яхуэ­дэхэм ефIэкIыу зэрагъэхьэзырыным, егъэ­джэ­ны­гъэм и иджырей Iэмалхэр езыхэм къагъэсэбэпу, ар къэзыухахэми я IэнатIэм ­къащыхуэщхьэпэу зэтеублэ­ным, нэгъуэщIхэми. IуэхущIапIэм и IэщIагъэлIхэм аращ зэпымыууэ я къэухьым щIыхагъахъуэр, щIэныгъэ-практикэ конференцхэм, се­минархэм, урысейпсо, щIы­­налъэ зэхьэзэхуэхэм жы­джэру щIыхэтыр. КъБКъУ-м япэу колледжращ къы­щы­хэзылъхьар егъэджэныгъэ программэхэр зэпыщIэн зэ­рыхуейр. ЗэуIуу къызэрагъэ­пэща «Школа-ВУЗ» программэм ипкъ иткIэ IэщIагъэхэм пыщIа методикэ зэIущIэхэр, «стIол хъурейхэр», семинархэр ирагъэкIуэкI, колледжым и егъэджакIуэ­хэм Налшык и школхэм я IэщIагъэм щыхагъахъуэ. Псо­ри зэкIуэлIэжращи, еджа­­пIэм къыщIэкIахэм я IэщIагъэм ирилажьэ куэд къахокI.
Мыхьэнэ мымащIэ зиIэ Iуэхущ еджапIэм и деж курс зэмылIэужьыгъуэхэр, уи Iэ­щIагъэм щIэрыщIэу зы­щы­хуэбгъэхьэзырыжу, щы­хэ­бгъахъуэу зэрыщылажьэр. Псалъэ папщIэ, абыхэм щадолажьэ вожатэхэм, логопедхэм, психолог-егъэджа­кIуэхэм, пэщIэдзэ классхэм я егъэджакIуэхэм, курыт профессиональнэ IэщIагъэ зиIэ педагогхэм, медицинэ, экономикэ IуэхухэмкIэ егъэджакIуэхэм, нэгъуэщIхэми. 
Педагогикэ колледжым и студентхэр дерс зэхуэмы­дэхэмкIэ жыджэру хэтщ къалэ, республикэ, урысейпсо олимпиадэхэмрэ зэхьэзэхуэ зэмылIэужьыгъуэхэмрэ. «WorldSkills Russia KBR» зэхьэзэхуэм и «Молодые профессионалы» щIыналъэ чемпионатым, абы и кIэух Iыхьэ цIыхубэ чемпионатым илъэс зэхуэмыдэхэм увы­пIэфIхэр къыщахьащ колле­джым и студентхэм. 
Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и педагогикэ колледжыр нобэ­рей зэманым декIу IуэхущIапIэщ, егъэджэныгъэм къы­дэкIуэу гъэсэныгъэ мыхьэнэ ин иIэу, спорт, зэхыхьэ лэ­жьыгъэшхуэ щекIуэкIыу. Абы и лэжьакIуэхэм гулъы­тэшхуэ хуащI егъэджэныгъэр зэрырагъэфIэкIуэным, гъэсэныгъэ Iуэхур зыхуей хуэзэу зэраубзыхуным, махуэ къэс зызыхъуэж егъэ­джэныгъэ Iэмалхэм хэзагъэ IэщIагъэлI Iэзэхэр гъэхьэ­зырыным. 
P. S. Ди гуапэу дохъуэхъу зи илъэси 100 ныбжьыр зыгъэлъапIэ IуэхущIапIэ щхьэ­пэм и лэжьакIуэхэм. Псоми фIыуэ къыдгуроIуэ лъабжьэ быдэ зимыIэ зы «ухуэныгъэми» гъащIэшхуэ къызэры­пэщымылъыр. НыбжьыщIэ­хэм зыIэрагъэхьэфыну щIэ­ныгъэр «зытетынур» кол­леджым и гъэсэнхэм ягъэ­­тIылъа лъабжьэращи, зи къалэным пылъхьэншэу пэлъэщын IэщIагъэлIкIэ IуэхущIапIэр къулеину, узыншагъэрэ гукъыдэжрэ щы­мы­щIэу я Iуэху мытыншым пэрытыну ди гуапэщ.

ИСТЭПАН  Залинэ.