13-14 ноябрьде Владикавказда «PRO Кавказ» деген ючюнчю халкъла аралы медиафорум бардырылгъанды. Ары федерал эм регион асламлы информация органлада ишлеген 400-ден аслам эксперт бла журналист къатышхандыла. Форумну Шимал Осетия Республиканы Башчысы Сергей Меняйло ачханды эмда анга къытышханла белгиленнген программагъа кёре къуралыулу ишлеп, сынау да алып кетерлерине ийнаннганын билдиргенди.
Тюбешиуню ёзек темасына кёре энчи аскер операция бла байламлы къыралны аллында тургъан борчла сюзюлгендиле эмда медиа бёлюмде ишлегенлени онгларына эм аланы толтурургъа къаллай амалла бла хайырланыргъа боллугъуна да аслам эс бурулгъанды. Жыйылыуну тюрлю-тюрлю секцияларына Къабарты-Малкъардан «Кабардино-Балкарская правда», «Адыгэ псалъэ», «Заман», «Советская молодёжь», «Горянка» газетлени оноучулары эм аланы орунбасарлары Гуртуланы Расул, Заурбек Жилясов, Къонакъланы Хасан, Зарина Канукова, Залина Суанова эмда «Къабарты-Малкъар» ГТРК-ны редактору Алим Хостов, «Къабарты-Малкъар» ВТК-ны редактору Елена Бесланеева къатышхандыла оюмларын да билдиргендиле.
«Энчи аскер операциягъа къатышхан жигитлерибизни юсюнден билдириулени юсюнден айтханда, асламлы информация органланы кючлери уллуду, ала ол жаны бла иги кесек магъаналы ишни толтурадыла»,- дегенди ВГТРК-ны «Вести» редакциясыны энчи корреспонденти Александр Сладков. Ол дагъыда Кавказда жашагъанланы тарыхлары – терен, маданият хазналары – бай, адамлары уа не заманда да кючлю болгъанларын, къыралны сейирлерин къоруулаугъа да ёмюрледен бери да Россейни ичинде жашагъанла бла бирге тири къытышып келгенлерин белгилегенди.
Белгили актёр Михаил Пореченков жаш тёлю шёндюгюлю жигитлени билирге кереклисин, аланы халкъгъа туура этиуде асламлы информация органлада ишлегенлени уллу борчлары болгъанларын чертгенди. «Жаш тёлюбюз ангыларгъа керекди къыралыбызны мындан ары жашауу къалай болургъа кереклисин. Аланы юйретиуде къырал медиада ишлегенлени жууаплылыкълары болмагъанча ёсгенди, алгъын заманлада ол иш кинофильмледен башлап, тюрлю жерледе бардырылыучу эди. Бюгюнлюкде уа жаш тёлюню ич дуниясы телефонундан алгъан билдириулеге кёре къуралады. Ма аны ючюн сизни кючюгюз уллуду, къыралны сейирлерин къоруулауда барыбыз да биригип ишлесек, ёсюп келген тёлю да тюз жол бла барыр деп ышанабыз»,- дегенди ол.
Биринчи каналны редактору Александр Смол къыралыбызгъа информация жаны бла уруш эртте ачылгъанын, медиа бёлюмде уруннганла уа анга къажау ишлерге аслам эс бурургъа кереклисин белгилегенди. Дагъыда ол Кавказда жашагъанла юй къураугъа, бурун заманладан келген адет-тёрелени сакълаугъа уллу эс бургъанларын чертгенди. Бу жерледе жашагъанла шуёхлукъгъа, бир бирге билеклик этиуге, тёрелени тутаргъа къаты болгъанларын, сора аллай магъаналы затлагъа мында юйренирге кюрешгенин да жашырмай айтханды.
Форумну биринчи кюню регион асламлы информация органлада ишлегенлени битеуроссей инсанлыкъны къураугъа къошумчулукълары деген темагъа ушакъ бла бошалгъанды. Ол форумну эм магъаналы кесеги болгъанды, анга Сергей Меняйло, ТАСС-ны стратегия жаны бла айнытыу директору Сергей Кузовников, РЕН ТВ каналны таматасыны орунбасары Игорь Прокопенко, белгили тележурналистле Владимир Соловьёв, Дмитрий Щугорев, Александр Малькевич эм башха федерал экспертле къатышхандыла.
«Тёгерек столну» кезиуюнде залда олтургъанла бла ачыкъ сёлешиу бардырылгъанды, тюрлю-тюрлю оюмла айтылгъандыла, ол санда энчи аскер операциягъа къатышхан шимал кавказлы журналистле борчларын жууаплы толтургъанларын да билдиргендиле.
Форумда къонакъбайлыкъ этген республиканы оноучусу Кавказда жашагъанла бир кесек башхаракъ кёрюннгенликге, ала ичлери таза, керек кезиуде башха адамгъа олсагъат окъуна болушлукъ этерге хазыр болгъан ачыкъ адамла болгъанларын айтханды. Дагъыда бу тюбешиуле информация жаны бла дунияда эм къыралда не тюрлениуле болгъанларын ангыларгъа, регион журналистиканы даражасын кётюрюрге, федерал СМИ-леде ишлегенле бла байламлыкъны кючлерге аламат онг болгъанын да белгилегенди.
Сергей Кузовников, сёз ючюн, Кавказда неда къыралны бир башха регионунда болгъан ахшы жангылыкълагъа бир жерде да тыйгъыч болмазгъа кереклисин айтханды: «Ол алай болур ючюн биз билдириулени эте билирге, юйренирге да керекбиз, мында болгъан ишлени юсюнден, сёз ючюн, Красноярскда жашагъанла да сюйюп окъурча. Шёндю биз ол жаны бла ишлейбиз, башхача айтханда, битеу регионлада ТАСС-ны келечилерине ишлерча онгла къурай барабыз эм тийишли билдириуле бла саулай къыралда жашагъанланы жалчытыр умутдабыз».
Дагъыда ол ТАСС-ны Пятигорскда ачылгъан регион арасы тири ишлеп башлагъанын, ала регионланы барысында да аллай корреспондент араланы ача барлыкъларын чертгенди. Ол ишни магъанасы уа жер-жерли журналистле федерал спикерле бла терк-терк тюбеше турурча, бир бирден сынау ала, ол санда федерал жангылыкъланы регионлада жаяргъа эм регион жангылыкъланы да федерал СМИ-леде басмаларгъа аламат онг чыгъарыгъын билдиргенди ТАСС-ны келечиси.
Форумну экинчи кюнюнде федерал арадан келген спикерле бла тюбешиулени баш темалары энчи аскер операция бла байламлы эм башха жерледен да келген жалгъан хапарлагъа къажау ишни къалай бардырыргъа кереклиси болгъанды. Бу соруула кёп тюрлю оюмланы туудургъандыла, алай форумгъа къатышханла бир кибик ишни къаты къолгъа алыргъа, Запад СМИ-леге, ол санда блогерлеге да хорлатмай, тийишли жууапларын берирге чакъыргъандыла.
Андан сора да, ол кюн форумда тарыхны тюрлендирип, башха шартланы келтирип басмаланнган материаллагъа къажау ишни тирилтирге кереклиси айтылгъанды. Россейге информация жаны бла урушну Запад эртте ачханын, ол жаны бла шёндю болум къалай болгъаныны юсюнден да форумгъа къатышханла кеси оюмларын билдиргендиле. Къонакъланы Хасан СВО башланнган кезиуде информация жаны бла къырал СМИ-ле дуния бла бир жалгъан хапарланы «жутаргъа», алагъа къажау сюелирге хазыр болмай тюбеген эселе, бюгюнлюкде болум иги да тюрленнгенин, россейли журналистле, ол санда регионлада ишлегенле да, Запад СМИ-леге эм блогерлеге тийишли жууапла бергенлерин айтханды.
Форумда жаш тёлюню патриот ниетде юйретиуге къырал асламлы информация органлада ишлегенлени уллу онглары эмда ол ишге хар журналист да тири къатышыргъа кереклиси белгиленнгенди. «Телевизор, жаланда шоу программаланы кёргюзтюп, адамны эрикгенин кетерип турмай, аслам эсни жаш тёлюню ата журтлу тёреледе юйретиуге бурургъа керекди, ол барыбызны да борчубузду»,- дегенди Александр Смол.
Секциялада эм «тёгерек столлада» айтылгъан оюмлагъа кёре форумгъа къатышханла чакъырыу сёз этгендиле, ол аны официал сайтында басмаланнганды.
Къонакъланы Хасан.
Суратда: (солдан онгнга) Гуртуланы Расул, Къонакъланы Хасан, Зарина Канукова, Заурбек Жилясов, Елена Бесланеева, Залина Суанова эм Алим Хостов.
