Рапс жауну хайыры бармыды?

Аны юсюнден Роскачествода айтхандыла.

Бу жауну рапсны бюртюклеринден сыгъып чыгъарадыла. Аны ёсдюрюу бла уа Индияда тёрт минг жыл мындан алгъа окъуна кюрешип болгъандыла. Бюгюнлюкге битим бир ненча къыралда ёседи, кеси да кёп миллетлени ашларына киреди.

Рапс жауну бир энчилиги барды: эрук эмда эйкозен кислотала. Биринчиси адамгъа иги тюйюлдю, ол кёп болса, жюрек шаугютге хаталыды. Алай алимле уа селекция бла кюреше кетип, рапсны аллай заты болмагъан тюрлюсюн къурагъандыла. Канадада ол сортха «канола» дейдиле.

Айтханыбызча, рапсны бюртюклеринден жауну сыгъып неда къайнар тылпыуда тутуп алай чыгъарадыла. Ашха аны жаланда эрук къошагъы болмагъан тюрлюсю жарайды. Кёбюсюнде аны ийис эмда татыу берген затларын да кетерип, тазалап алай сатадыла.

Саулукъгъа хайырлы жаулу кислоталадан ол оливка жаудан эсе байды. Анда дагъыда стерин, каротиноид (провитамин А), витамин К, токоферолла (витамин Е) бардыла. Ол холестеринни азайтады, жюрекни сакълайды, тамырланы кючлендиреди, атеросклероздан да сакълайды. Аш оруннга, чегилеге да иги келишеди ол. Дагъыда диабетден сакълайды, тиширыуланы саулукъларына да себеплик этеди.

Ашда аны кёбюсюнде соусла, маринадла этгенде хайырланадыла, тюзюнлей салатлагъа да къошадыла. Къайнатханда ол оливка жауча хаталы болуп къалмайды, кеси да терк тютюн этмейди.

Сатып алама десегиз, рапс жауну таза тюрлюсюн (рафинированный) алыгъыз. Жау мор-жашил бетли эсе уа,  иги тюйюлдю, кеси да тазаланмагъанды. Табы аз саргъылдымды, эслене-эсленмез жашилирекди. Аны не ийиси, не татыуу жокъду. Быллай жауну салкъыныракъ жерде тутаргъа керекди.

Омарланы Мурат хазырлагъанды.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

04.09.2026 - 09:03

Эндиги окъуу жылгъа – ахшы муратла бла

Нальчик шахарны генерал Зокаланы Валерий атлы 8-чи номерли школунда жангы окъуу жылны башланнганы, хар замандача, къууанчлы халда баргъанды.

04.09.2026 - 09:03

Биринчи классха бютюн кёп сабий келгенди

Хасанияны 16-чы номерли  мектебинде   окъургъа  быйыл биринчи классха элли жашчыкъ бла къызчыкъ келгендиле, 11-чиге уа - 34 адам. Бюгюн ала мектепни майданында ёхтем сюеледиле.

03.09.2026 - 14:20

«Сабийлеге сейир боллукъ шартланы излегенлей турама»

Биттирланы Джаннета  Яникойну Байсолтанланы Алим атлы битеулю билим берген мектебинде ингилиз тилден окъутады. Андан сора да, энди мында директорну методика иш жаны бла орунбасарыды.

03.09.2026 - 10:40

«Келдим устазыма, насып – аны кёргениме!»

«Бек кючлю аякъла, эртте-кеч болса да, абынып башларла, ёхтем аркъа да бюгюлюр, чачла агъарырла, чырайлы бет, балчыкълы жолда машина баргъанча, ызлыкълы болур, жаланда халал жюрек, кюннге ушаш, бир

03.09.2026 - 09:17

Саугъагъа – окъуу керекле

Россейни МВД-сыны Чегем районда бёлюмюню эм ведомствону жамауат советини келечилери «Окъургъа барыргъа болуш» деген битеуроссей акциягъа къошумчулукъ этгендиле, деп билдириледи КъМР-де МВД-ны пресс