Хэгъэгухэм я щыIэкIэ-псэукIэр зэгъэкIуа хъуныр куэду елъытащ гъуэгухэм я щытыкIэм. Аращ абы зегъэужьыным ди къэралым гулъытэ ин щыхуищIыр.
«ГъуэгуфI шынагъуэншэ-хэр» лъэпкъ проектыр 2018 гъэм къащтауэ щытащ. Ар теухуащ Урысей Федерацэм и автомобиль зекIуапIэхэр зыхуей хуэгъэзэным. А пэхуэщIэм хыхьэу, ди къэралым и щIыналъэхэм ящыщу 83-м лэжьыгъэ щхьэпэхэр мы зэманми щокIуэкI.
Къэралыр зэрыщыту къэтщтэнщи, зы махуэм, ику иту, гъуэгущIэу километри 7-м нэблагъэ къыщызэIуах, километр 87-р щызэрагъэпэщыж, IэнатIэм епха IуэхущIапIэхэм я бжыгъэр, псори зэхэту, мини 3-м нызэрохьэс, абыхэм цIыху мелуаным нэблагъэ щолажьэ. Къэдгъэлъагъуэмэ, ахэр автомобиль зекIуапIэщIэхэр пхызыш, жьы хъуахэр зэзыгъэзэхуэж ухуакIуэхэрщ, инженерхэрщ, гъуэгухэм я проектхэр зэхэзыгъэувэхэрщ, ирахьэлIапхъэхэр къыщIэзыгъэкIхэрщ.
И къехьэжьэкIэри гъэщIэгъуэнщ
УФ-м и Президентым 2000 гъэм гъатхэпэм и 23-м къыдигъэкIа унафэм ипкъ иткIэ, Гъуэгу хозяйствэм и лэжьакIуэхэм я махуэр жэпуэгъуэм и ещанэ, автомомобилым дихьэххэм ейр - еплIанэ тхьэмахуэ махуэхэм трагъэхуащ. ТIэкIу нэхъ ипэIуэкIэ зэрыщытам и гугъу тщIымэ, 1980 гъэм СССР-м къыщащтат «Автомобилистым и махуэ» зыфIащар. Ар ирырагъэхьэлIат жэпуэгъуэм и иужьрей тхьэмахуэ махуэм. Иужьым а Iуэхугъуэр «Автомобиль транспортымрэ гъуэгу хозяйствэмрэ я лэжьакIуэхэм я махуэу» 1996 гъэм зэрахъуэкIат. АрщхьэкIэ, илъэс бжыгъэ фIэкIа дамыгъэкIыу, автомобилистхэмрэ гъуэгуухуэхэмрэ я IуэхущIафэхэр зэрызэщхьэщыкIыр къалъытэри, а тIуми махуэ зырыз хухахащ.
Лэжьыгъэм щыехьэехуэу
Адрей илъэсхэми хуэдэу, автомобиль зекIуапIэхэр щрагъэфIакIуэ Къэбэрдей-Балъкъэрым и район псоми. Зэлэжь гъуэгухэм я кIыхьагъыр километри 100-м ноблагъэ. Нэхъапэхэми хуэдэу, япэ ирагъэщыр социальнэ мыхьэнэ зиIэ IэнатIэхэм уахуэзышэ гъуэгухэмрэ турист зекIуапIэхэмрэщ. Шынагъуэншагъэм тещIыхьащ щIыналъэм пхрыкI гъуэгухэр зэпызыщIэ лъэмыжхэри къызыхуэтыншэу зэрызэрагъэпэщыжыр.
Ди республикэм Транспортымрэ гъуэгу хозяйствэмкIэ и министерствэм мы зэманым и нэIэ тригъэтщ цIыхухэр къезышэкI автопредприятэу 19-м, автовокзалрэ автостанцу 7-м, гъущI гъуэгу станцрэ вокзалу 6-м, кхъухьлъэтапIэм, троллейбусхэр зи IэмыщIэ илъ управленэм. Абыхэм, псори зэхэту, цIыху мини 3-м щIигъу щолажьэ.
«ГъуэгуфI шынагъуэншэхэр» лъэпкъ проектым хыхьэу, къызыхуэтынэшэу къагъэщIэрэщIэжащ Шэрэдж районым хыхьэ Балъкъэр Ипщэ къуажэмрэ Мухол жылэ цIыкIумрэ зэпызыщIэ автомобиль зекIуапIэм узыщрихьэлIэ лъэмыжышхуэр, Шэджэм псыкъелъэхэм уаблэзыш гъуэгум щыщу километри 2 зи кIыхьагъыр, Шордакъ, Псыгуэнсу, Терекскэ къуажэхэм я уэрам нэхъыщхьэхэр.
Зи гугъу тщIы лэжьыгъэхэм хыхьэу, КъБР-м и къуажэ 20-м и автомобиль зекIуапIэхэм асфальтыр щIэкIэ щызэрахъуэкIащ. Апхуэдэщ Эльбрус, Бахъсэн Ипщэ, Зэрэгъыж, Светловодскэ, Каменномост, Хьэбэз, Псынэдахэ, Арщыдан, Ерокъуэ, Лэскэн ЕтIуанэ, Каменкэ, Щхьэлыкъуэ, Джэрмэншык, Белая Речка къуажэхэм я уэрамхэр, нэгъуэщIхэри.
Республикэм Гъуэгу хозяйствэмкIэ и министерствэм гулъытэ хэха зыхуищIхэм ящыщщ автомобиль зекIуапIэхэм шынагъуэншагъэр къыщызэгъэпэщыныр. А Iуэхум тещIыхьауэ, 2023 гъэм къриубыдэу, псори зэхэту, километр 75-рэ зи кIыхьагъым иджырей уэздыгъэхэр зыпыдза пкъо-хэр щагъэуващ, светофорыщIэхэмкIэ зэгъэпэща лъэс зэпрыкIыпIэу 42-рэ щаухуащ, гъуэгум ущызыхъумэ IущIэхэр зыхуэныкъуэхэм щагъэуващ.
Гъуэгу лэжьыгъэхэмкIэ къалэныр зэрагъэзащIэм къыдэкIуэу, а IэнатIэм и къудамэхэр бжьыхьэ-щIымахуэ пIалъэм зэрыхуэхьэзырыр къапщытэ, щIыналъэ мыхьэнэ зиIэ автомобиль гъуэгуу километр миниплIым нэблагъэр зехьэныр икIи зэгъэпэщыжыныр зэкIэлъыхьауэ къызэрагъэпэщ, а Iуэхухэр зэрызэфIахым кIэлъоплъ.
ЕхъулIэныгъэ нэрылъагъухэр яIэу ди гъуэгуухуэхэр я махуэм ирихьэлIащи, дяпэкIи лэжьыгъэ щхьэпэхэр яIэну, я зэфIэкIым хагъэхъуэну ди гуапэщ.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.