Жашау халла

Анала балаларына хата салгъанларыны юсюнден жангылыкъланы эшитген къадарда, жюрек, жарсып, такъыр болмай къалмайды. Бирле сабий кюсей жашагъанлары эсинге тюшсе уа – бютюнда. Аллай кезиуледе Аллахха оноу этерге кюрешгенча сезим да тууады. Болсада ол жаланда тюзлюк болурун излеудю.

Зухра да сабийге термиле жашагъан тиширыуланы къауумунданды. Ала Махмут бла юйюр къурагъанлы 12 жыл болады. Тойларындан эки жыл озгъандан сора ала, ЭКО-ну хайырланыргъа таукел болуп, бир бири ызындан 5 кере ол амалны сынап кёргендиле. Алай… Арт юч жылны ичинде уа ала сабий юйден ёксюз къалгъан балачыкъны сакълайдыла. Бери асламында ата-аналары саудан ёксюзлени келтире эдиле. Бу сабий юйге кёпле эгечлери, къарындашлары бла тюшедиле.

Тёртжыллыкъ Лиза да аллайладан эди. Бери ол анасыны биринчи эринден къызы эм жашы бла тюшген эди. Алай, жарым жыл алгъа, аланы мындан ёз аталары алып кетгенди. Къызчыкъ алагъа кимден да бек тансыкъ бола эди. Анасыны сыфаты уа аны эсинден тынч-тынч кете бара эди. Лизагъа 2,5 жыл бола эди бери тюшгенинде. Аны себепли кёп зат эсинде тюйюлдю. Жаланда фатарларында анасыны шуёхлары терк-терк жыйылыучулары бла тюйюшле, къарынчыгъы тоюп, тынч жукълар онгу болмаучусу…

Сабий юйден Зухрагъа ыйыкъны ортасында сёлешип, эри бла келирлерин изледиле. Ала тамбла барыргъа таукел болуп, танг къачан атады деп, сакълап чыкъдыла. Белгиленнген заманнга ары жетип, ала директорну чакъырырын сакълай эдиле. Алайлай ала таба тёрт сабий чапдыла. Хар бири да тюрлю-тюрлю соруула бере эдиле. Лиза уа: «Сиз да бери сабий алыргъамы келгенсиз? Бери жаланда аны ючюн келедиле. Алай бир-бирле уа артха къайтарып да къоядыла. Ма, Светаны келтиргенли, алыкъын къайтмагъандыла. Ол а хар кече сайын жиляйды юйретиучюле кетгенден сора», - деди.

Акъыллы къызчыкъ кесине эс бёлдюрдю. Аны мудах кёзчюклери Зухраны жюрегине жол тапдыла. Директорну келе тургъанын кёрген сабийле, терк окъуна ашыгъып, кеси отоуларына къачдыла.

- Бизни сабийле бек сюедиле тышындан адамла келселе. Аланы хар бирини да жюреклеринде алыкъын муратлары ёчюлмегенди юйюрде жашаргъа, ана жылыуун сынаргъа, -деп башлады ушакъны тамата.

- Ол сары жыйрыкъчыкъда къызчыкъны аты къалайды эм не себепден тюшгенди бери, - деп сорду Зухра.

- Лизаны сора болурсуз. Анасы бир тиширыугъа бичакъ жара салып тутулгъан эди. Тюрмеден чыкъгъанлы жарым жылдан атлагъанды. Сабийин сурай а келмегенди алыкъын. Алай мен сизге башха сабийни кёргюзтюрге сюеме. Ыннасындан сора адамы болмагъан. Ол да саулугъу бла байламлы терк-терк келалмай тохтагъанды, - деп соруулу къарады директор Зухрагъа бла Махмутха.

Юйдегисини жюреги Лизагъа тартханын сезген жаш анга тюрслеп къарап: Оноу сендеди», - дегенни айтды. Зухра, аз да сагъыш этмей, Лиза бла шагъырей болургъа сюйгенин билдирди. Сора директор телефон бла сёлешип, къызчыкъны келтирирлерин тиледи. Беш минут да озгъунчу, аны кабинетине Лизаны келтирдиле. Ол аны кесине чакъырып, жангы юйюрде жашаргъа сюйгенин бла къалгъанын сорду. Къызчыкъ башы бла ыразылыгъын билдирди.

- Кесинги тапсыз жюрютюп, айтханларын этмесенг, сени да, чемоданынг бла бирге, артха къайтарып къоярыкълары эсингде болсун. Тынгылап, айтханларын этсенг а, ариу жашап къалыргъа да болурса. Билген Аллахды, - деп, ол терен ахтына, тышына чыгъып кетди.

Зухра бла Махмут къызчыкъ бла хапар айтып, аны къаллай муратлары болгъанын сордула. Ол артыкъ уялчакъ сабий эди деп айтыргъа къыйын эди. Аланы сорууларына буюкъмай жууап берген къызчыкъны осуйлукъ этерге алыргъа ала бирден таукел болдула…

Зухрагъа сабий бла болушургъа бир-бирде къайын къызы Маржан келиучю эди. Къызчыкъ да аны ашыгъып сакълагъанды. Аллай кюнлени биринде, ала юйде жалан кеслери къалгъанда, Лиза:

-  Маржан, бу юйню урусу бармыды? -деп соорду.

- Болмай а, барды. Неге керекди ол санга? - деди Маржан, сейирсинип.

- Келчи, мени чемоданымы анда букъдурайыкъ. Манга директор кесинги аман жюрютсенг жангы юйюрде, ала сени артха чемоданынг бла бирге къайтарып келликдиле, дегенди. Мен сюймейме артха къайтыргъа, мында жашаргъа сюеме, кесими да иги жюрютеме, кёресе да…-деди къызчыкъ.

Маржан, абызырап, бир къауум заманны не айтыргъа билмей турду. Сора, эс жыйып, сабийни жапсарыргъа кюрешип, башын сылай:

- Къоркъма, сени биреу да сюймейди артха къайтарыргъа. Биз барыбыз да санга бек байлашханбыз, - деди.

Алай бла 3 жыл озду. Зухра Лизаны школгъа хазырлау жумушлагъа толусунлай берилипди. Ол аны жашауунда бек къууанчлы кезиулеринден бири эди. Бир заманда сабий юйден анга сёлешип, ары келирин изледиле. Не жумушлары болгъанын телефон бла айтыргъа унамадыла. Тиширыу, нени да къоюп, ары ашыгъышлы атланды. Аны къоркъутхан бир зат бар эди: Лиза анасы аны къайтарыр мурат эте эсе, ала къалай болсунла? Башха не жумуш бла чакъырлыкъ эдиле аны ары…

Ол ашыгъышлы директорну приёмныйине кирди. Секретарь тиширыу аны ашырып, эшикни артындан жапды.

- Чакъыргъанымы сылтауу Лизаны анасы ёлгенди, деген хапар келгени бла байламлыды. Мындан ары сиз тынч жашаргъа боллукъсуз. Атасы белгисиз болгъаны себепли, аны къайтарыргъа деп, сизге дау сюеллик энди адам жокъду.

Зухра, ол хапаргъа къууаннганы ючюн кесинден уяла, кабинетден чыгъып, Махмутха сёлешди. Энди ала юч жыл бийлеп тургъан къайгъырыудан эркин болуп, сабийлери бла тынч жашаргъа боллукъдула. Ингир сайын, ол ишден келгенде, Лиза аллына чабып къучакълап, чарыкъларын келтиреди. Жатаргъа заман жетгинчи, ала тохтаусуз ойнайдыла. Бир-бирде Лиза ырмах болуп, ундуругъуна окъуна жеталмай, жукълап къалады. Аны къоюнуна алып, жатхан жерине элтген кезиуле уа Махмутну жашаууна магъана берген такъыйкъаладыла. Аланы Зухра бла айырыргъа да кёп кюрешген эдиле. Болсада аланы сюймекликлери адамланы сёзлеринден кючлю болуп, бу кюннге дери сакъланнганды. Сабий а аланы бютюнда бирикдирип, жашауларыны магъанасы болуп къалгъанды.