Гъут Iэдэм ягъэлъапIэ

Гуманитар къэхутэныгъэ­хэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал институтым бадзэуэгъуэм и 26-м щекIуэкIащ «На­циональное словесное искусство: итоги и перспективы изучения» щIэныгъэ кон­ференцыр. Ар къызэрагъэпэщащ филологие щIэ­ныгъэхэмкIэ доктор, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэ­­жьакIуэ, институтым адыгэ IуэрыIуатэмкIэ и къудамэм и щIэныгъэлI нэхъыщхьэ Гъут Iэдэм и ныбжьыр илъэс 80 зэрырикъум и щIыхькIэ.

ЗэIущIэр щекIуэкIа пэшым щагъэуват Гъут Iэдэм къыдигъэкIа щIэныгъэ лэжьыгъэхэр щызэхуэхьэса тхылъхэр зы- телъ дапхъэ. 
Зэхыхьэр иригъэкIуэкIащ Гу­ма­нитар къэхутэныгъэхэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэ­рал институтым и унафэщI, тхыдэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор Дзэмыхь Къасболэт. Гъут Iэдэм и лэжьыгъэхэм я гугъу щищIым, абы къыхи­гъэ­щащ илъэс 50-м щIигъуа­уэ ар институтым зэры­щы­ла­жьэр, ди республикэм и мызакъуэу къэралым и щIыналъэ куэдым къызэрыщацIыхур, лъэпкъ IуэрыIуатэм теухуа щIэ­ныгъэ лэжьыгъэ 300-м щIигъу зэритхар, Къэбэрдей-Ба­лъкъэрым нэмыщI, и тхы­лъ­хэр Абхъазым, Тбилиси, Сирием, Македоние Ищхъэ­рэм, Ереван, нэгъуэщI щIы­пIэ­хэм къызэрыщыдэкIар, щIы­­налъэ куэдым къыщыдэкI жыла­гъуэ-политикэ, литературэ, щIэ­ныгъэ журналхэм я редколлегиехэм зэрыхэтыр. ­Гъутым и унафэм щIэту я кандидат, доктор лэжьыгъэхэр аспирант пщIы бжыгъэхэм пхагъэкIащ. Абы и унафэм ноби щIэтщ лъэпкъ литерату­рэм­рэ IуэрыIуатэмкIэ Шортэн Ас­кэрбий и школыр. Дзэмы­хьым къыхигъэщащ Гъут Iэ­дэм и лэжьыгъэхэр къызэралъытари. Абы къыхуагъэфэщащ УФ-м ЩIэныгъэмрэ егъэ­джэныгъэмкIэ и министерствэм и «Почётный наставник» дамыгъэр, ЩIэныгъэхэм­кIэ Урысей Академием и Президиумым, КъБР-м и Парламентымрэ Правительствэмрэ, Дунейпсо Адыгэ Хасэм, жылагъуэ IуэхущIапIэхэм я щIыхь тхылъхэр.
Адыгэ хабзэм тет щIэныгъэлI, егъэджакIуэ, къызэгъэ­пэ­щакIуэ IэкIуэлъакIуэм щIэ­ныгъэм хэлъхьэныгъэфIхэр зэ­рыхуищIыр, адыгэ тхыдэр, щэнхабзэр, IуэрыIуатэр зы­хилъ­хьэ щымыIэу фIыуэ зэрилъагъур, жылагъуэм, республикэм еш имыщIэу зэры­хуэлажьэр, зэгуэр щIэныгъэм щыпхиша лъагъуэр щIалэ­гъуа­лэм гъуазэ зэрахуэхъур къыхигъэщащ Къасболэт. 
Дзэмыхьыр къеджащ Гъут Iэдэм къыщалъхуа махуэм ири­хьэлIэу и лэжьэгъухэмрэ ныбжьэгъухэмрэ зэрызыкъы­хуагъазэ хъуэхъу тхыгъэхэм. Iэдэм и лэжьэгъухэм я хъуэ­хъум къыхагъэщащ дэтхэнэми гулъытэ зэрахуищIыр гуа­пэ зэращыхъур, абы и зэфIэкI­хэм зэрыригушхуэр, узыншагъэ быдэрэ дэрэжэгъуэрэ иIэу, и къарур мыкIуэщIу иджы­ри илъэс куэдкIэ и IэнатIэм пэрытыну зэрагуапэр. Пшыхьым къыщеджащ Къэ­рэшей-Шэрджэс, Адыгэ, Ингуш, Осетие Ищхъэрэ-Алание, Шэшэн республикэхэм, Москва къалэм, нэгъуэщI щIыпIэхэм къикIа хъуэхъу телеграммэхэм.
Техникэ щIэныгъэхэмкIэ кан­дидат, ЩIэныгъэхэмкIэ Уры­сей академием и Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ цент­рым и унафэщIым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Нэгъуей Залымхъани жиIащ Гъут Iэдэм и лэжьыгъэм гу къабзэрэ псэ хьэлэлкIэ зэрыпэрытымкIэ зэ­рыщапхъэр, лIэщIыгъуэ ны­къуэ­ хъуауэ и IэнатIэм жэуап­лы­ныгъэ пылъу зэрыпэрытыр, лъэпкъ IуэрыIуатэм и хъума­кIуэ нэсу, чэнджэщэгъу ­яхуэхъу нэхъыжьыфIу зэраIэр, республикэр зэрыгушхуэ и цIыхухэм зэращыщыр. Залымхъан Iэдэм ехъуэхъуащ узыншагъэ быдэ иIэу илъэс куэдкIэ иджыри япэ итыну.
КъБР-м и Парламентым и депутат, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ академием и щIэныгъэлI-секретарь Щхьэгъэпсэу Сэфарбий жиIащ      Гъут Iэдэм Аушыджэр къуа­жэм къыдэкIа, республикэмрэ къэ­ралымрэ я зыужьы­ныгъэм хэлъхьэныгъэ хуэзы­щIа цIыху щэджащэхэм, цIэ­рыIуэхэм я IуэхущIафэ да­хэхэм пы­зы­щэхэм зэращыщыр, апхуэдэ егъэджакIуэ Iущым зэригъэ­сэным, зэри­къуа­жэгъум зэ­рыригушхуэр.
- Гуманитар къэхутэны­гъэ­хэм­кIэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал институтым и лэжьа­кIуэ пажэ, щIэныгъэ лэжьыгъэ щхьэпэу 300-м щIигъу зи Iэдакъэ къы­щIэкIа Гъут Iэдэм адыгэ Iуэ­рыIуатэм хуэпщIа хэлъхьэныгъэхэр щадж Аб-хъаз къэрал университетым адыгэ-абхъаз филологиемкIэ и кафедрэм, - жиIащ Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ Аб-хъаз къэрал институтым и унафэщI, филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат Ашубэ Ардэ. - ПщIэ зыхуэтщI щIэныгъэлIым уи жыIэмрэ уи лэжьыгъэхэмрэ теухуащ щIыналъэм мамырыгъэрэ зэгу­рыIуэрэ илъыным. Абхъаз институтым и лэжьакIуэхэм къабгъэдэкIыу сынохъуэхъу ­узын­ша­гъэ, гуфIэгъуэ, ехъу­лIэныгъэ уиIэну!
- Абхъаз Республикэм ЩIэ­ныгъэхэмкIэ и академием и Президиумым хэтхэр ягуми я псэми къыбгъэдэкIыу щIэныгъэлI цIэрыIуэм уи илъэс 80-мкIэ къохъуэхъу. XX лIэ­щIыгъуэм и етIуанэ Iыхьэмрэ XXI лIэщIыгъуэм и пэщIэдзэ­хэмрэ адыгэ IуэрыIуатэм Гъут­ Iэдэм хуищIа хэлъхьэныгъэфI­хэм дыщыгъуазэщ. Лъэпкъ IуэрыIуатэмрэ литературэмрэ елэжь щIэныгъэлIхэм ахэр щапхъэ яхуохъу, - жиIащ Абхъаз Республикэм ЩIэныгъэ­хэмкIэ и академием и Президент, филологие щIэныгъэ­хэмкIэ доктор Джапуа Зураб. - Уи монографиехэр, щIэныгъэ къэхутэныгъэхэр IуэрыIуатэм елэжь, ар зыдж куэдым я щIэгъэкъуэнщ. Абхъаз Республикэм ЩIэныгъэхэмкIэ и академием и Президиумым и уна­фэкIэ, бадзэуэгъуэм и 17-м Гъут Iэдэм хагъэхьащ Абхъа­зым ЩIэныгъэхэмкIэ и академием. Кавказым ис уи лэ-  жьэгъу щIэныгъэлI куэдым, А­б­хъазым щыщхэри хыхьэу, ныбжьэгъугъэ быдэкIэ уазэ­ры­пыщIар, ехъулIэныгъэфI­хэр узэриIэр гуапэщ! Узыншагъэ быдэ уиIэу иджыри илъэс куэдкIэ дыкъызэдекIуэкIыну Тхьэм жиIэ! Иджыблагъэ Абхъазым нарт IуэрыIуатэр щы­зэхуэхьэсауэ къыщыдэкIа томипщI хъу тхылъыр си гуапэу тыгъэ пхузощI.
ЗэIущIэм къыщыпсэлъащ филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ центрым и унафэщIым и чэнджэ­щэгъу Улаков Махъты,                КъБКъУ-м къэбэрдей-шэрджэс литературэмкIэ и кафедрэм и унафэщI, филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор ТIымыжь Хьэмыщэ, институтым къэ­бэрдей-шэрджэс литерату­рэм­кIэ и къудамэм и щIэныгъэлI лэжьакIуэ нэхъыщхьэ, филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор БакIуу Хъанджэрий, Гъут Iэдэм зыщыщ Аушыджэр къуажэм и лIыкIуэхэр, нэгъуэщIхэри.
ЗэIущIэм къыщыпсэлъахэм я гуапэу Гъутым тыгъэ хуа­щIащ лIыкIуэ къэзыщIа IуэхущIапIэхэм къабгъэдэкI щIыхь тхылъхэмрэ саугъэтхэмрэ. Зи махуэр зыгъэлъапIэм и пшыхьым зыкърезыгъэхьэ­лIахэм фIыщIэ яхуищIащ икIи и лэжьэгъухэмрэ и ныбжьэгъухэмрэ захуигъэзащ къызэры­хуэупса псалъэ гуапэхэмрэ хъуэхъухэмрэ къызыбгъэ­дэ­кIахэм щэрэ мину гъэбэгъуауэ ялъысыжыну. 
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ. 

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

14.08.2026 - 14:11

Тыгъэ екIу, купщIафIэ

Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэ­ра­лыгъуэр илъэси 100 зэрыри­къум и щIыхькIэ къызэIуаха «Сквер 100-летия» зыгъэп­сэ­ху­пIэм хыхьэу яухуа гъуазджэ галереем щокIуэкI Кисловодск къалэм и сурэтыщI Лангуровэ

14.08.2026 - 11:10

ГуащIэщ къекIуэкIыгъуэхэм я зэблэкIыгъуэр

Щэбэт кIуам щIидзащ Урысей Федерацэм и Кавказ Ищхъэрэ, Ипщэ щIыналъэхэм я топджэгу командэ нэхъ лъэщхэр зыхэт еща-            нэ дивизионым щекIуэкI           зэхьэ­зэхуэм и етIуанэ               

14.08.2026 - 09:54

Хадэм и дахагъэр зи теплъэ

«Сигу ирохь» студием гъэлъэгъуэныгъэ гъэщIэгъуэн къыщызэIуахащ: IуэхущIапIэр зей Хьэ­цIыкIу Милэрэ Жэбалы Заирэрэ я IэдакъэщIэкIхэр утыку кърахьащ, «Жыг хадэм» фIэщыгъэр хуащI­ри.

13.08.2026 - 14:39

Уатегушхуащэ хъунукъым къуршхэм

«Къэбэрдей-Балъкъэрым туризмэмрэ альпинизмэмрэ ехьэлIа IэнатIэм шынагъуэншагъэр къыщызэгъэпэщын» Iуэхум теу­хуа брифинг щекIуэкIащ республикэм и щыхьэр Налшык.

13.08.2026 - 11:37

Жэуаплыныгъэмрэ щIыхьымрэ япэ изыгъэщт

Налшык къалэм ЩIалэгъуалэм и Унэм дыгъуасэ зэхыхьэшхуэ ще­кIуэ­кIащ, Къэбэрдей-Балъкъэр Рес­публикэм и япэ Президенту щыта КIуэкIуэ Валерэ Мухьэмэд и къуэр къызэралъхурэ илъэс 85-рэ зэрырикъум теух