(Нарт тхыдэжь)
Нарт Сосрыкъуэ Хьэрэмэ Iуащхьэ техьауэ плъэри, зы шу ищхъэрэкIэ къыдэкIуейуэ къыIэщIэлъэгъуащ. Шур къэсри блэкIащ, къызэплъэкIакъым, фIэхъуси кърихакъым.
 – Мыр зищIысыр зэзгъэщIэнщ, – жери шум и ужь иуващ нарт Сосрыкъуэ.
И ужь иувауэ, кIэлъокIуэ. Шур къызэплъэкIыркъым. Мэзым хыхьэжрэ пэт, шум щIыхьащ. Шур къэувыIэри:
 – Сыт ухуей, нарт Сосрыкъуэ? – жиIэри къеупщIащ.
 – Узыщыщым сыхуейщ. Узыщыщыр къызжеIэ.
 – Сэ сызыщыщым уи Iуэху хэлъкъым. Си ужь икI, – къыжриIащ шум.
 – Узыщыщыр къызжумыIауэ, уи ужь сикIынукъым. Хьэрэмэ Iуащхьэ сызэрытетыр плъэгъуащ, фIэхъус къызэпхакъым, укъызблэкIри укъежьэжащ, – жиIащ Сосрыкъуэ.
 – Си Iуэху къызумыхуэ, – жери шур мэзым щIыхьэжащ.
«Мыр здэкIуэр зэзгъэщIэнщ», – жери Сосрыкъуи мэзым щIыхьащ, шум и ужь иувэри.
Мэзым щIэкIри, шур бгы гъуанэм ихьащ. Нарт Сосрыкъуи кIэлъихьащ бгы гъуанэм.
 – Уэ сэ слъагъум си ужь уикIын мурад уиIэкъым, – жери, шум нарт Сосрыкъуэ иригъэблэгъащ, Iэнэ къыхуищтэри, пIастэ бзыгъэрэ IэфракIэрэ къытрилъхьащ. – Сышхэнщ жыпIэмэ, мыр уи Iыхьэщ, сэ гъуэгу сытехьэжын хуейщ, – жери езыр шэсыжащ, Сосрыкъуэ бгы гъуанэм къринэри.
Нарт Сосрыкъуэ Iэнэм етIысылIащ. ПIастэ бзыгъэмрэ IэфракIэмрэ йодзакъэ, едзакъэ щхьэкIэ хэщIыркъым. Iэнэм бгъэдэсурэ, тхьэмахуэ дэкIауэ, шум къигъэзэжащ, зэхэуауэ.
 – Щхьэ узэхэуа? – еупщIащ нарт Сосрыкъуэ шум.
 – Нартхэ садежьэри, зекIуэ сыщыIащ, – жиIащ шум. – Гъуд къалэ ткъутэри, къуентхъ къэтхьащ. Къуентхъыр щагуэшым Iыхьэншэ сащIащ. Аращ сыщIызэхэуар. Къуентхъыр яхузэрыгъэгуэшыркъыми, къыуагъэджэнущ. Яхуэбгуэшын ипэ япэубыд: «БлыпкъкIэщIрэ ПщэдыкъкIэщIрэ жыгым евмыпхауэ фхуэзгуэшынукъым», – жыIи.
Ар къыжриIэри, бгы гъуанэм ис шум нарт Сосрыкъуэ къиутIыпщыжащ.
И унэ ихьэжауэ, Сосрыкъуэ нартхэ кърагъэджащ:
 – Къуентхъыр тхуэгуэш, – жаIэри.
 – ЗекIуэ фыщыкIуэм сыфхэтакъым: сыт щхьэкIэ фхуэзгуэшын? – яхуэкIуакъым Сосрыкъуэ. ЕтIуанэуи кърагъэджащ. ЕтIуанэми яхуэкIуакъым.
Ещанэуи кърагъэджащ:
 – Утхэмытами, укъыддэгуэшэнщ, къытхыхьэ, – жаIэри.
 – Сыфхыхьэнщ, БлыпкъкIэщIрэ ПщэдыкъкIэщIрэ ефпхмэ.
 – Етпхынщ, – щыжаIэм, яхыхьащ.
БлыпкъкIэщIрэ ПщэдыкъкIэщIрэ жыгым ирапха нэужь, нарт Сосрыкъуэ къуентхъыр игуэшащ. Къуентхъым зы фэ Iэнэжь, зы щIопщ пагуэжь, зы псырыкIуэ вакъэжь къыхэкIати, нарт Сосрыкъуэ и уанэм лъатэпскIэ кIэрищIащ:
 – Мыр си Iыхьэщ, – жиIэри.
Фэ Iэнэжьыр, щIопщ пагуэжьыр, псырыкIуэ вакъэжьыр ихьри, нарт Сосрыкъуэ щIитхъужащ.
 – Къэтхьам я нэхъ щIагъуэр Сосрыкъуэ евгъэхьащ, нарт делэхэ!– къахэгуоуащ жыгым ирапха БлыпкъкIэщIрэ ПщэдыкъкIэщIрэ.
 

Тедзэным хуэзыгъэхьэзырар ТАБЫЩ Муратщ.