Лъабжьэр Налшык къыщожьэ.

Хамэ къэрал щыпсэуми, гукIи, псэкIи, унагъуэкIи хэкум къыпыщIа ди лъэп­къэгъухэм ящыщщ КIэды­кIуейхэ япхъу, Дыгъужьхэ я нысэ Нанси. Ар ди редакцэм къытхуеблэгъа нэужь гъунэгъуу зэдгъэ­цIы­хуауэ арами, куэд щIауэ езым и хъыбар дыщы­гъуазэт, ­ипхъу Дыгъужь Сарэ дызэ­ринэIуасэм къы­хэ­кIыу. Ар КъБКъУ-м що­джэ, ди деж къыщаIэт Iуэху­хэми, лъэп­къым ехьэ­лIауэ зэхашэ зэIущIэхэми жы­джэ­ру хэтщ. Къэбэрдей Адыгэ Хасэм къызэригъэ­пэщауэ илъэс зыбжанэ хъуауэ екIуэкI «Адыгэ пщащэ» зэпеуэм 2016 гъэм саугъэт нэхъыщхьэр къыщы­зыхьауэ щытар Сарэщ. Иор­данием къыщалъхуа­ми, курыт шко­лыр абы къы­щиухами, пщащэ жа­ныр дахэу утыку йохьэ, адыгэбзэр игъэшэ­рыуэрэ лъэпкъ хабзэм, щыIэкIэ-псэукIэм, щэнхабзэм ехьэ­лIа Iуэхугъуэхэр игъэлъагъуэу, а щхьэхуэ­ныгъэхэм тепсэлъыхьу.
Дыгъужь УаIелрэ КIэды­кIуей Нансирэ я унагъуэр Иорданием и къалащхьэ Амман щопсэу, ауэ Налшык бы­дэу къыпыщIащ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абыхэм я унагъуэм къежьапIэ хуэ­хъуар ди республикэм щагъэкIуа студентыгъуэ илъэс­хэрщ.
- Сэ езыр Сирием сыкъыщалъхуащ, курыт еджапIэр къэзуха нэужь, си нэхъыжь­хэм апхуэдэ унафэ ящIри, хэкужьым еджакIуэ сыкъагъэкIуэжащ. КъБКъУ-м инджылызыбзэмкIэ и къудамэр къэзухащ, - къыддогуа­шэ Нанси. - Апхуэдэу, ди ­натIэ къритхати, си щхьэ­гъусэри Иорданием къикIауэ Налшык щеджэрт. Университетым дыщызэры­цIыхуащ, хэкужьым унагъуэ щыдухуащ икIи илъэс куэдкIэ Налшык дыщыпсэуащ, Иорданием дыIэпхъуэжауэ илъэсипщI хъуауэ абы ды­щыIэщ. Ауэ иджы аргуэру къэдгъэзэжыну ди мурадщ, ди сабийхэми адэжь щIыналъэмкIэ я гур къоIэ.
УаIелрэ Нансирэ щIалитIрэ хъыджэбзищрэ яIэщ. ЩIалэ нэхъыжь Ислъам етIа­нэгъэ университетыр ­къеух, шыкIэпшынэ Iэзэу йоуэ­. И анэм зэрыжиIэмкIэ, Налшык еджакIуэ къызэры­мыкIуам хущIегъуэжу апхуэ­дэщ. Сарэ, зи гугъу тщIа пщащэращ, ар курыт школ нэужьым занщIэу Налшык къэкIуащ, КъБКъУ-м инженер IэщIагъэм щыхуоджэ, 4-нэ курсым щIэсщ. Абы къы­кIэлъыкIуэ Ахьмэд илъэс 16, Саринэ илъэс 13, Юсуэ илъэси 7 мэхъу.
- Ди сабийхэр Амман дэт, пащтыхьыкъуэ Хьэмзэ и цIэр зезыхьэ адыгэ еджапIэм щIэсщ. Сэри абы адыгэбзэм­рэ инджылызыбзэмрэ щезгъэджащ. ИкъукIэ школыфIщ, бзэм и мыза­къуэу, адыгэ щэнхабзэми, гъуаз­джэ­ми, хабзэми щIэб­лэр щы­хуагъасэ. Абы щолажьэ сэ ныбжьэгъу схуэ­хъуа, фи газетым и редактор нэхъыщ­хьэ Хьэ­фIыцIэ Му­хьэ­мэд ипхъу Дани, - жеIэ КIэ­дыкIуей Нанси.
Нанси адэжь лъахэм и IэфIыр зыхэзыщIа, хамэ хэгъэгум и гъащIэр зыгъэу­нэхуа бзылъхугъэщ. ЗыкIи гугъу щехьыркъым ар Амман, бынитхум я анэ насы­пыфIэу щопсэу, итIани, и гур адэжь хэкум щыIэщ. «Сэ си адэ-анэри, си дэлъху-шыпхъу­хэри къэIэпхъуэжауэ Кавказым щопсэу. Нэхъ пасэм, дэ дыщыцIыкIум, ди адэ-анэр щIэх-щIэхыурэ къа­кIуэу щытащ Налшык, къи­щынэмыщIауэ, си адэм IуэхущIапIэ къызэIуихри, туристхэр Кавказым къишэу щIидзащ. Ауэрэ дэри, Урысейм и гражданствэ диIэу, ди хэкужь дыкъихьэж ­хъуащ. Сирием зауэ къыщыхъейри, сыкъызыхэкIахэр Налшык къэ­Iэпхъуэжыпащ. Си адэ-анэм, я къуэш-шып­хъухэр Америкэм щы­кIуэ­жым, абы­хэм гъусэ зы­хуащIын ядакъым, хэкум къэ­кIуэжмэ ­нэхъ къащтащ. Си анэр илъэ­сищ ипэкIэ Къэ­бэр­дейм дунейм щехы­жащ»,­ - къыддогуашэ Нанси.
ПыщIэныгъэ быдэ адэжь щIыналъэм зэрыхуаIэр арагъэнщ абыхэм я бынхэри адыгэбзэкIэ щIэпсалъэр, хэкум я нэр къыщIы­хуи­кIыр, балигъыпIэ зэриувэу я лъахэм къэкIуэжыну къы­щIэ­пабгъэр.
- Сабийм узэрепсалъэ бзэращ къищтэнур. Си щхьэкIэ хамэхэм сахэсу сыкъэхъуа­ми, нэгъуэщI хамэбзэхэр зджа­ми, си сабийхэм сазэ­репса­лъэр си анэдэлъхубзэращ. Дэ аращ дызыщIапIы­кIар, ди бынхэри абы зэры­щIэтпIыкIыным иужь дитщ. Си жагъуэ мэхъу, Налшык урысыбзэкIэ псалъэу дэт адыгэ къомым сащыкIэ­лъып­лъым деж. Куэдри сыщIоупщIэ: «Уадыгэщ, адыгэбзэкIэ щхьэ умыпсалъэрэ?». «Сэ къалэм сыдэсщи, адыгэбзэ сщIэркъым», - къыщызжаIэкIэ, сигу хощI.
Абыхэм ягъэунэхуакъым хэ­хэс гъащIэм и дыджагъыр. Уи хэку уисыжу, абы и хьэуа къабзэкIэ убауэу ущыпсэу­кIэ, уи анэдэлъхубзэр IэщIыб зэрыпщIынур сэ къызгурыIуэркъым.
Си гур къигуфIыкIыу ап­хуэ­дэщ сэ Налшык сыщы­щыIэм деж. Сыкъэзыухъуреихь псори дахэщ, цIыхухэр гуапэщ, сызыхуэзэхэр адыгэщ - сыт щыIэ абы нэхърэ нэхъ насып?! Сыт хуэдизу ди Iуэху дэмыкIми, дэ хамэ щIыпIэм дыщыхэхэсщ, дыкъэзыухъуреихьхэр хамэ лъэпкъ къыхэкIа цIыхущ. Дауэ зыпхъумэжыну иужь уимытми, а псор гум то­гъуалъхьэри, псэр хэкум ­хуозэш. Насыпыр здэщыIэр хэкуращ.
Иджыпсту си щIалэ курытыр си гъусэщи, «сы­кIуэ­жыну сыхуейкъым» жиIэ зэпытщ. Ар къэгъэнауэ, хьэрып дыдэ сыщыхуэзащ Налшык. И щхьэгъусэм и анэшхуэр адыгэти, мыбы къэкIуауэ щопсэу. Ауан дыкъищIащ абы: «Мыпхуэдэ хэку дахэ фиIэу, нэгъуэщI щIыпIэхэм щхьэ фы­щып­сэурэ, я адэжь щIыналъэм адыгэхэр куэду щхьэ къэмы­кIуэжрэ?» - жиIэри. Хьэ­рыпрэ пэт, Къэбэрдейм къэкIуауэ щопсэу, дэ тщыщ­хэр Америкэм мэIэпхъуэ. Ди жагъуэ зэрыхъущи, хэкурыс адыгэ куэдым жаIэу зэхызох: «Сыт къыщIэвгъэзэжынур, дэ езыр Урысейм дикIынт». Сэ апхуэдэ Iуэху ­еп­лъы­кIэр къызгурыIуэркъым.
Хамэ хэку къыщалъхуа­ми, адыгэгу якIуэцIылъщ Нансирэ УаIелрэ, я бынхэри хэкупсэ защIэщ. Дыгъужьхэ я унагъуэм и лъабжьэр къыщежьэр Налшыкыу зэры­щытыр арагъэнщ я насып лъагъуэхэр хэкум къыщIэ­кIуэ­жыр.

НэщIэпыджэ Замирэ.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

26.05.2024 - 09:03

ПХЪЭЩХЬЭМЫЩХЬЭМ И КЪАБЗАГЪЭМ И ЩЫХЬЭТ

Къэбэрдей-Балъкъэрым и Шэрэдж щIыналъэм щыIэ, жыг хадэ гъэкIынымкIэ цIэрыIуэ хъуа «Гъавэ бэв» IуэхущIапIэм иджыблагъэ къыхуагъэфэщащ щIыгъэпшэр IэрыщIхэр, химие пкъыгъуэхэр, цIыхум и узыншагъэм зэр

26.05.2024 - 09:03

1860 ГЪЭ – УБЫХХЭМ ЩХЬЭХУИТЫНЫГЪЭР КЪЫХАХ

Тхыдэм, псом хуэмыдэжу адыгэхэм ди къекIуэкIыкIам, хуэнэхъуеиншэу зыщызыгъэгъуазэ сэ къызгурыIуэртэкъым адыгэхэм ди лъабжьэгъу, бзэкIи щIыналъэ и лъэныкъуэкIи ди гъунэгъу лъэпкъыр – убыххэр - Кавка

25.05.2024 - 15:02

IУЭХУКIЭ ГЪЭНЩIА ПIАЛЪЭ

Щэнхабзэ жэрдэмхэмкIэ Президент фондым игъэлъэпIащ къызэрызэрагъэпэщрэ мы гъэм илъэсищ зэрырикъур. 

25.05.2024 - 10:01

КЪАПЫСХЫЖ ФIЫГЪУЭР ЗЭПЛЪЫТ ХЪУН ЩЫIЭКЪЫМ

ЩIэныгъэм зыщиужь, техникэ унэтIыныгъэ щхьэхуэхэр гъащIэм лъэ быдэкIэ щыщыув ди лъэхъэнэм кIуэ пэтми робототехникэм и мыхьэнэм хохъуэ, къыщагъэсэбэп IэнатIэхэм я бжыгъэр нэхъыбэ хъууэрэ йокIуэкI.

25.05.2024 - 09:03

СПОРТ ХЪЫБАРХЭР

ХоккеймкIэ дынэхъыфIщ