КъМР-ни Парламентини Билим бериу, илму эм жаш тёлюню ишлери жаны бла комитетини жыйылыуунда «Профессионалитет» федерал проектни чеклеринде орта профессионал билим бериуню жангыртыу» соруугъа къаралгъанды. Ол Гуманитар-техника колледжде бардырылгъанды.
Жыйылыугъа законла чыгъарыучу органны башчысы Татьяна Егорова, Билим бериу, илму эм жаш тёлюню ишлери жаны бла комитетни башчысы Нина Емузова, жарыкъландырыу эм илму министр Анзор Езаов, урунуу эм социал къоруулау министр Асанланы Алим, жаш тёлюню ишлери жаны бла министр Азамат Люев, КъМР-ни Башчысыны Парламентде бла сюд органлада келечиси Мадина Дышекова, депутатла, орта билим бериу учрежденияланы келечилери къатышхандыла.
Белгиленнген сорууну сюзерден алгъа уа къонакъла колледжни иши бла шагъырейленнгендиле, ол санда «Профессионалитет» федерал проектни чеклеринде тамамланнган «Право низамны сакълау сфера эм башчылыкъ этиу» производство кластерни болумун кёргендиле.
Ызы бла жыйылыу башланнганды. Татьяна Егорова, аны ача, «Профессионалитет» федерал программа орта профессионал билим бериуню жангы даражагъа чыгъарыргъа себеплик этеригин белгилегенди. «Ол тамамланылып башлагъанлы жаланда жыл озгъанды. Болсада ол урунуу рынокну болумун тюрлендирликди. Проект къыралны экономикасында айнытыргъа белгиленнген бёлюмле бла байламлыкъда толтурулгъаны бютюнда магъаналыды. Анга къошулгъан билим бериу организацияланы ырысхы-техника базаларын игилендирирге онглары барды, биз аны бу колледжде да кёргенбиз»,– дегенди спикер.
Татьяна Борисовна проект иш бериучюлеге, билим бериу организациялагъа да хайырлы болгъанын чертгенди. Аны бла бирге уа ол ишчи усталыкъланы даражасын кётюрюрге, жаш адамланы жанындан сейирни къозгъаргъа себеплик этерикди.
Республикада уа федерал проект эки кластерде тамамланылады: «Право низамны сакълау сфера эм башчылыкъ этиу» эмда «Эл мюлк». «Анга эки билим бериу организация къатышады шёндю. Жууукъ кезиуде анга кирген иш бериучюлени, билим бериу организацияланы да саны кёбейиригине ышанама. Алай бла уа урунуу рынокга хар жылдан да профессионал кадрла хазырланып, жаш адамла кеслерине иш табарыкъдыла»,– деп чертгенди Татьяна Егорова.
Орта профессионал билим бериуде тамамланнган жангыртыу жумушланы юслеринден жарыкъландырыу эм илму министр Анзор Езаов билдиргенди. Аны айтханына кёре, проектде баш магъана окъутууну шёндюгю оборудованияда, жангы программалагъа кёре бардырыугъа, устазланы билимлерин игилендириуге бериледи.
Ол айтханыча, Къабарты-Малкъар гуманитар-техника колледжни мурдорунда былтыр «Право низамны сакълау эм башчылыкъ этиу» кластер сингдирилгенди. Быйыл а Эски Черекде Къабарты-Малкъар агропромышленный колледжде «Эл мюлк» производство кластер къураллыкъды. Федерал бюджетден бу жумушлагъа 160,5 миллион сом бёлюннгенди.
Министр ахыр юч жылда орта билим бериу учреждениялада окъуучуланы саны 18,5 процентге ёсгенин билдиргенди. Алай бла 18,6 мингден аслам жаш адам колледжлени сайлагъандыла. «Тогъузунчу классланы окъуучуларыны саны эки кереден асламгъа кёбейгенди. Аланы бир къаууму да орта профессионал билимни сайларыкълары баямды»,– деп къошханды ол.
Кемчиликлени юслеринден айтханда, республиканы экономикасыны магъаналы бёлюмлеринде (къурулуш, транспорт, туризм дегенча) окъутуу-производство кластер жокъду. Информация технологияла, робототехника, электрон промышленность сфералада да жокъду производство. Аны бла бирге министр ата-аналаны арасында ишчи усталыкъгъа кёз къарам осал болгъанын да белгилегенди.
Жыйылыуда Къабарты-Малкъар гуманитар-техника эмда Агропромышленный колледжлени таматалары Барасби Абазов бла Анатолий Сохроков сёлешгендиле.
Барасби Абазов колледж билимли кадрланы хазырлагъаны бла бирге къыралны инсанларын ёсдюргенин чертгенди. Ол айтханыча, федерал проектни чеклеринде къуралгъан окъутуу мадарла бла энтта тёрт орта билим бериу учреждение хайырланырыкъды. Жууукъ кезиуде уа мында «Электрон къоркъуусузлукъ» жаны бла кадрла хазырланырыкъдыла.
Анатолий Сохроков «Эл мюлк» кластерни тамамлауну юсюнден айтханды. Бу жаны бла иш быйыл башланнганды. Проектге беш учреждение киргендиле, битеу да бирге алада беш мингнге жууукъ жаш адам окъуйдула. Ол санда «Профессионалитет» программалагъа кёре 735 жаш адам билим аллыкъдыла. Окъутуу жети программагъа кёре бардырыллыкъды.
Тюбешиуге иш бериучюле да къатышхандыла. КъМР-де МВД-ны ич ишле органланы къуллукъчулары бла ишлеу жаны бла бёлюмню башчысыны орунбасары Ислам Хачетлов право низамны сакълаучу органлагъа ишге къалай кирирге боллугъуну, анга кандидатлагъа излемлени юслеринден билдиргенди. Ол айтханыча, бюгюнлюкде КъМР-де МВД-да кадр дефицит жети процент болады, къыралда уа бу тарихле 25-30 процентге жетедиле.
«Право низамны сакълау эм башчылыкъ этиу» кластерни программаларына кёре окъугъанла жолда жюрюуню къоркъуусузлугъуну инспекторлары, полицияны участка уполномоченныйлери болуп ишлерге, башха бёлюмлеге кирирге эркиндиле. «Бизге билимли, сынаулу жаш адамла келселе сюебиз. Болсада ала ич ишле органланы къуллукъчуларына салыннган излемлеге келиширге керекдиле»,– деп чертгенди ол.
Докладланы сюзе, жыйылыугъа къатышханла Тырныауузда тау-байыкъландырыу комбинатны иши жангыртылса, анга кадрла хазырлауну юсюнден айтхандыла. Татьяна Егорова анда республиканы инсанлары ишлерча мадарла толтурулургъа кереклисине эс бургъанды.
Дагъыда «Профессионалитет» федерал программагъа республикада битеу орта билим берген учрежденияларын къошууну, устазланы билимлерин игилендириуню, жаш адамланы арасында ишчи усталыкъланы магъанасын ангылатыуну, колледжлени окъуучулары практиканы предприятиялада бла организациялада бардырырча онгла къурауну юслеринден айтылгъанды.
Ушакъгъа къошула, Асанланы Алим урунуу рынок тюрленнгенин, информация технологияла жаны бла устала изленнгенлерин белгилегенди. «Бюгюнлюкде республикада юч мингден аслам вакансия барды»,– дегенди ол эмда билим бериу учрежденияланы, иш бериучюлени да апрельде вакансияланы ярмаркасына къатышыргъа чакъыргъанды.
Айтылгъанны эсеплерин чыгъара, Нина Емузова иш бериучюлени, билим бериу организацияланы, ата-аналаны да хайырлы байламлыкъла къураргъа чакъыргъанды.
Жыйылыу жууаплы органлагъа эсгертиулени къабыл кёрюу бла бошалгъанды.
Токъланы Фатима.
