Сыт пщIэн хуейр, «лIыгъэ зэрихьащ» къыпхужаIэн папщIэ? А упщIэм егупсысыхха къыщIэкIынкъым напIэзыпIэм урысейпсо лIыхъужь хъуа Макаров Михаил.
Фи нэгу къыщIэвгъэхьэт илъэс 72-м ит жьыщхьэ махуэр и машинэ къутам епэщэщу щхьэщыту. Апхуэдэущ видеом къигъэлъэгъуэжа, Мэзкуу пэгъунэгъу Щёлковэ къалэм щекIуэкIа «хьэблэ детективым» къызэрыщIидзэр. Уэрамым и пэм деж дадэ жьакIэхур и «Ока» пыхусыхум йопэщэщри щытщ. Абы къыпэщыт гъуэгу кIыхьым щIалэ цIыкIу кърокIуэ. Асыхьэтым сабийм нэхъ балигъыIуэу зы щIалэ и щIыбагъымкIэ къыщыбгъэдохьэри, «ФыкъыздэIэпыкъу!» кIий макъыр къоIу. Иджы зэрыкъэралу зэлъэзыгъэIэса хъыбарым къызэриIуатэмкIэ, илъэс 35-рэ, иныкъуэхэм зэрыжаIэмкIэ – 24-рэ хъу Потапов Павел ныбжьыщIэм и телефоныр къытрихыу арат. ГъэщIэгъуэнрати, хъунщIакIуэр гъуэгушхуэм зыздигъэш, цIыху нэхъыбэ къыщыхуэзэнкIи хъуну лъэныкъуэмкIэ мыжэу, и гугъу къищIынкIэ гурыщхъуэ зыхуимыщI дадэм и бгъумкIэ къиунэтIауэ къажэрт. Зи телефоныр зыIэщIаха сабийм и кIий макъри увыIэртэкъым. ХъунщIакIуэр езым пэгъунэгъу къэхъуху, дадэ губзыгъэм зигъэхъеякъым, къыфIэIуэхуу фэ зытримыгъауэу. ЛъэбакъуитI-щы фIэкIа я зэхуакум къыщыдэмынэм, илъэс 72-м ит дадэм дыгъу блэжым лъакъуэпэщIэдз хуищIри, узэзэуэнумэ, къеблагъэ.
Потаповыр лэжьапIэншэщ, щхьэгъуси быни иIэкъым, и анэм дэпсэууэ аращ. Пщэдджыжьым «тутын сефэнущ» жиIэу щIэкIа и къуэм и Iэм лъы къижу къыщIыхьэжати, анэр къэхъуам щIэмыупщIэу къэнэнт? И акъылкIэ мыузыншэ хуэдэуи жеIэ анэм щIалэр, зызэман псыпцIэм зэрыхэхуэрэ. Дыгъуэныр имыхьэрэму зэхэзыхаи щыIэщ. Къэхъуа дыдэр анэм жримыIэжу, щIалэм: «Дадэр каратисту къыщIэкIащ», - жиIэри, гъын щIидзащ.
МахуитI-щы хъуауэ, Макаров Михаил и хъыбарыр Урысейм щызэбгрокI. Езыри и пщIэм хуэфащэу цIыху хъарзынафэщ. «Сэ сщIам лIыгъэ хэлъкъым. ЦIыхухъуу зыкъэзылъытэж дэтхэнэ зыми арат ищIапхъэр. Езыр-езыру къэхъуа Iуэхущ ар», - жеIэ шыIэныгъэрэ гъэсэныгъэрэ зыхэлъ лIым.
«Ахъшэ зэхэдвгъалъхьи, дадэм машинэщIэ къыхуэдвгъэщэху», - жаIэу, зы гупкъым, тIукъым утыку къихьар. Псоми япэ ищащ Щёлковэ къалэм и полицэр. Абыхэм унафэ ящIа нэужь, къалэ администрацэм Макаровым «Нива» машинэщIэ къыхуащэхуну мурад ящIащ, и «Ока» ныкъуэкъутэм и пIэкIэ.
Абдежми къыщыувыIакъым и Iуэху ищIэжрэ пэт лIыгъэщIапIэ къызыхукъуэкIа Макаровым и пщIэр дэуеиныр. Къэрал Думэм унафэ къищтащ Михаил ЩIыхь тхылъ къритыну. Апхуэдэ жэрдэмкIэ утыку къихьащ Граждан цIыхубэмрэ жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэмкIэ комитетым и унафэщI Тимофеевэ Ольгэ.
«Дыгъуасэ лъандэм псэхупIэ къызатыркъым. Федеральнэ каналхэр нэгъунэ къэкIуащ си деж. Интервью 15-м нэс естащ журналистхэм. Сэ апхуэдэ зэхэзежэхэм сесакъым, си Iуэху сщIэжу зэманыр згъакIуэмэ, нэхъ къызощтэ, - къажриIащ Макаровым журналистхэм. – Си гугъэмкIэ, цIыхубэм псэ къыхагъэхьэжын щхьэкIэщ апхуэдэу щIащIэр. СщIар зыгуэрым щапхъэ хуэхъумэ, хъарзынэщ. Ауэ лIыгъэ зыфIэпщын хуэдизкъым ар. Хъунт, дунейкъутэж гуэрым къезгъэламэ, сыт Iэпэлъапашхэ гуэр къэзубыдакIэ? Сэ хъумакIуэу сылэжьащ зыкъомри, аращ. ПсынщIэ дыдэу къэхъуащ псори. Сабийм дэIэпыкъун хуейт, гупсысапIэ сиIэтэкъым. ЩIэн хуейр бгъэIэпхъуэкIэ мыхьэнэ иIэкъым, лейуэ ущIэгупсысэни щыIэкъым».
Макаровым къуэрэ пхъурэ балигъ хъуауэ иIэщ. ЗэрыжаIэмкIэ, дадэм иджыри и гантелхэр игъэтIылъакъым, пщэдджыжь къэс километр зыщыплI къежыхь. Гумызагъэ жыхуаIэ цIыху лIэужьыгъуэм хеубыдэ Макаровыр. «Ар и хьэлу аращ ди адэм, нэгъуэщIу уи нэгу къыпхуэщIэгъэхьэркъым», - жаIэ и бынхэми.
ЩIалэ цIыкIум и адэ-анэм Макаровым зыкъыхуагъазэри фIыщIэ къыхуащIащ. Ауэ а фIыщIэр къыхэщыжыркъым я щIыпIэр лIыгъэ зэрихьамкIэ цIэрыIуэ зыщIа, зи гъащIэм IэфI къыщIыхьэжа къалэдэсхэм ейм.
Иджы ди гуапэ мыхъуами дытевгъэпсэлъыхь. «Хамэ лъэпкъхэм ящыщ гуэрым щIалэ цIыкIум и телефоныр къытрихати…» - жаIэри, апхуэдэут хъыбарыр хэIущIыIу зэращIар, гурыщхъуэр Кавказым е Азие Курытым къикIахэм хуагъакIуэу. ПцIыуэ къыщIэкIыжа нэужь, хуэщхьэхынэу «щIэпхъаджащIэр езы къалэм щыщщ» жаIэжащ.