Правительство Табийгъатыбызны жокълауну юсюнден тынгылы сёлешиу.

Тюнене КъМР-ни Правительствосунда аманлыкъланы профилактикасы жаны бла ведомствола аралы комиссиясыны кезиулю жыйылыуунда жер-жерли самоуправление органла бла жамауат биригиуле бузукълукъланы тохтатыуда бирге тамамлагъан ишли сюзюлгендиле. Кенгешде агъачлада багъалы тереклени законсуз кесиуню тохтатыуну соруулары да тинтилгендиле. Аны Экономика эм жамауат къоркъуусузлукъ жаны бла советни секретары Казбек Татуев бардыргъанды, комиссияны ишине федерал инспектор Тимур Макоев да къатышханды.
Биринчиден, жер-жерли самоуправление органла  бла жамауат биригиуле бузукълукъланы профилактикасында бирге тамамлагъа жумушла сюзюлгендиле. КъМР-де граждан обществону институтлары эм миллетлени ишлери жаны бла министрни орунбасары Гергъокъланы Жамбулатны айтханына кёре, социал магъаналы жумушланы тамамлагъан коммерциялы болмагъан организациялагъа къырал болушлукъ бериу  система къуралгъанды. Аны чеклеринде уа жер-жерли самоуправление органланы бла граждан обществону араларында байламлыкъла къурау энчи магъаналы жумушду.
Республиканы районларында, шахар округларында да НКО-ланы ишлери жаны бла программала бардыла, башха тийишли праволу актла жарашдырылгъандыла. «Муниципал программаланы сюзюп, толтуруучу власть органланы келечилерини къатышыуу бла семинар бардырылгъанды. Анда уа коммерциялы болмагъан организацияла бла хайырлы байламлыкъла къурауну сорууларына къаралгъанды. Ол санда НКО-лагъа субсидияла бёлюуню юсюнден низамны кийирирге кереклиси да эсгертилгенди»,-дегенди докладчы.
Бюгюнлюкде уа РФ-ни Юстиция министерствосуну эсебинде 914 жамауат организация барды. Орта эсеп бла жылгъа 50-60 организация ишлерин тохтатып, аланы орунларына 60-80 жангылары къураладыла. Тенглешдирип айтханда, былтырны бу кезиуюнде республикада 915 жамауат биригиу бар эди. Аладан а аманлыкъланы профилактикасы жаны бла мадарланы 9 организация тамамлайды. «2016 жылда аллай иш бла жаланда бир организация кюрешгенди»,-деп къошханды докладчы.
Ала бла бирге уа ёсюп келген тёлюню патриот ниетлеге юйретиу иш да бардырылады. Гергъокъланы Жамбулатны айтханына кёре, аманлыкъланы профилактикасында аланы магъанасы бютюнда уллуду. Аланы келечилери бла уа дайым да тюбешиуле, конференцияла, юйретиу курсла къураладыла.
Социал магъаналы жумушланы толтургъан коммерциялы болмагъан организациялагъа уа конкурс халда субсидияла юлешинедиле. Сёз ючюн, былтыр патриот ниетлеге юйретиу жаны бла программаланы жашауда бардырыргъан биригиулеге юч грант берилгенди. Быйылны бюджетинде уа бу жумушлагъа 1,8 миллион сом салыннганды, къырал болушлукъ беш организациягъа этилгенди.
Жер-жерли власть органла граждан обществону институтлары бла байламлыкъланы къалай къурагъанларыны юсюнден Бахсан шахарны эмда Зольск районну администрацияларыны таматаларыны орунбасарлары Фатима Карданова бла Исмайыл Докшоков билдиргендиле.
Ала ёсюп келген тёлюню тютюн, аракъы ичиу дегенча осал къылыкълагъа къажау юйретиу, патриот ниетлени, саулукълу жашауну жорукъларын жайыу жаны бла къаллай жумушла бардырылгъанларын билдиргендиле. Энчи уа миллетле аралы келишиулюкню сакълау эмда дин биригиуле бла терроризмге, экстремизмге къажау мадарланы юслеринден айтхандыла.
Ызы бла агъачлада багъалы тереклени законсуз кесиуден сакълау жаны бла мадарла сюзюлгендиле. КъМР-де МВД-ны экономика къоркъуусузлукъ эм коррупциягъа къажау бёлюмюню башчысы Дмитрий Мусатовну айтханына кёре, жылны аллындан бери ол жаны бла сегиз аманлыкъ ачыкъланнганды. Алагъа кёре алты уголовный иш жарашдырылгъанды, ол санда тёртюсю Черек эм Терк районлада тереклени законсуз кесгенлеге.
Черек районда чинар тереклени кесген кезиуде тутулгъан инсанны юсюнден шартла сюдге берилгенди. Ол законсуз иши бла къыралгъа 225 минг сом къоранч этгенди. Бюгюнлюкде уа энтта эки уголовный иш тинтиле турадыла. Аладан бирине кёре, Терк районда 12 къозу терекни кесгендиле аманлыкъчыла, къоранч 120 минг сом болгъанды. Черек лесничествода уа 6 багъалы терекни кесгендиле (къоранч 2,5 миллион сом).
Алай аманлыкъчыланы жерлеринде тутаргъа онг хар заманда да болмайды. Бирде уголовный ишле бузукъчу тохташдырылмагъаны ючюн ачылмай къаладыла, деп белгилегенди полициячы.
Докладны сюзе, Казбек Татуев жылны аллында «Приэльбрусье» миллет паркда законсуз нарат терекле кесилгенлери жамауатны чамландыргъанын белгилеп, бу ишни тинтиу не халда болгъанын соргъанды. Дмитрий Мусатов айтханнга, паркны башчысыны орунбасары къуллугъун артыгъы бла хайырланып, тереклени кесерге эркинлик бергенди. Бюгюнлюкде бу шартла тинтиле турадыла.
Табийгъат байлыкъла эм экология министрни орунбасары Мухамед Маремов а агъачлада тереклени сакълау иш къалай къуралгъаныны юсюнден билдиргенди. Аны айтханына кёре, бюгюнлюкде агъачны сакълау эм отха къажау инспекторланы саны 78-ден 174 адамгъа дери кёбейтилгенди. Ала бла бирге уа жамауат инспекторла да ишлейдиле. Ала барысы да бирге тереклени законсуз кесиу, аланы ташыу жаны бла бузукълукъланы тохтатыугъа жууаплыдыла. Энтта бир жангычылыкъ – инспекторла бузукълукъну юсюнден протокол жарашдырыргъа эркин болгъандыла.
Полициячыла бла бирге уа жылны аллындан бери 300 жууукъ рейд бардырылгъанды, аланы кезиулеринде тереклени эркинликлери болмай кесгенле тутулгъандыла, аланы ишлери право низамны сакълаучу органлагъа берилгендиле.
Жыйылыу сюзюлген соруула бла байламлы жууаплы органлагъа эсгертиуле къабыл кёрюу бла бошалгъанды.

Абдуллахланы Фатима.
Поделиться: