Урысейм ЩIэныгъэхэмкIэ и академием Сыбырым щиIэ къудамэм и Президиумым и зэхуэсым УЩIА-м и академик, Цитологиемрэ генетикэмкIэ и институтым и унафэщI Колчанов Николай къыщыхилъхьащ Нобель саугъэтым ещхь Тыгъэ хэха ди къэралым ейуэ къызэгъэпэщын зэрыхуейр.

Колчановым къызэрилъытэмкIэ, дуней псом пщIэ зыщыхуащIу къекIуэкIыу щыта Нобель саугъэтыр нобэ зэрагуэшым ныкъусаныгъэхэр халъхьэ хъуащ икIи ар куэдкIэ елъытащ политикэ щытыкIэм.

«Псоми фIыуэ дощIэ, урысей щIэныгъэлIхэм нэхъ зэрахуэфащэр нэрылъагъуми, ахэр къагъанэурэ Нобель и саугъэтыр мызэ-мытIэу зэрагуэшар, - жиIащ абы. - Апхуэдэ щытыкIэ мыщхьэпэм дыпывгъэкIи, дунейпсо мыхьэнэ иIэу щIэныгъэ лъагэм ехъулIэныгъэшхуэхэр щызыIэрызыгъэхьэхэм папщIэ Саугъэт дывгъэгъэув!»

Колчановым къызэрилъытэмкIэ, а саугъэтыр зыIэрагъэхьэным щIэхъуэпсынущ Урысейм, Китайм, Индием, нэгъуэщI къэралхэм щыщ щIэныгъэлI цIэрыIуэхэр. Академикым зэрыхуигъэфащэмкIэ, Урысейм къыщагупсысыфынущ Нобель саугъэтым нэхърэ нэхъ пщIэ зиIэну тыгъэ лъапIэ. Ар къэрал унафэщIым къадищтэу елэжьын хуей къудейуэ аращ.

Колчановым къыхилъхьар ди зэманым фIэкIыпIэ имыIэу къигъэув къалэну къилъытащ академик Пармон Валентини.

- Нобель саугъэтыр зыхуэфащэхэр къэзылъытэ Нобель комитетыр щылажьэр Швециеращи, шэч хэмылъу, абы и лэжьыгъэр политикэ щытыкIэм елъытащ, - жиIащ абы. - Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, 2022 гъэм физиологиемрэ медицинэмкIэ Нобель саугъэтыр зратар швед биолог Паабо Свантещ. Абы иригъэкIуэкIа къэхутэныгъэм нэхъ куэдкIэ лъэщ зыбжанэ щыIэми, къыхахар аращ.

Фигу къэдгъэкIыжынщи, мыпхуэдэ еплъыкIэр иджы япэу къыхалъхьэу аракъым щIэныгъэлIхэм. Псалъэм папщIэ, нэгъабэ депутат Милонов Виталий Урысейм ЩIэныгъэхэмкIэ и академием и Президентым зыхуигъэзауэ щытащ ди къэралым апхуэдэ саугъэт къыщызэгъэпэщын зэрыхуейр къыхэщу. Абы къелъытэ дуней псом щыцIэрыIуэ саугъэтым политикэ ныбжь тридзэу.

Мыри къыхэбгъэщ хъунущ. 2002 гъэм Нобель и саугъэтыр зрата Алфёров Жорес и жэрдэмкIэ, энергетикэ IэнатIэм щызыIэрагъэхьэ ехъулIэныгъэхэм папщIэ къызэрагъэпэщауэ щытащ Нобель саугъэтым ещхь «Глобальная энергия» зи фIэщыгъэ тыгъэр. Абы лъандэрэ блэкIа илъэсхэм къриубыдэу абы и лауреат хъуащ цIыху 40. 2021 гъэм саугъэтыр сом мелуан 39-рэ хъуащ.

Апхуэдэ дыдэу щIэупщIи пщIэи иIэнущ ди къэралым къызэригъэпэщыфыну саугъэтым. Ар зэгупсысын, икIэщIыпIэкIэ зиужь ихьэн хуей Iуэхущ.

НЭЩIЭПЫДЖЭ Замирэ.