АНЭШХУЭМ И ПСАЛЪЭ

Iуэтэж

Пшэ-данэпс бзыхьэхуэхэр уафэ къащхъуэ джабэм хуэм дыдэу щесырт. Дыгъэм и дыщэ Iуданэ минхэр къишэщIащи, щхъуантIагъэм щIигъэна щIылъэм къодэхащIэ. Пщэдджыжьыпэ дахэщ. Хьэуар фоупсу къыпIуроIэфIэ. Къуалэбзум я пшыналъэр макъамэ гуакIуэу гумрэ псэмрэ йобзэрабзэри укъызэщIеIэтэ, къабзагъэм, дахагъэм, фIым укъыхуигъэушу.

Спэмыжыжьэу щыт псей жыгышхуэм и къудамэ къелъэхъшэхам кIэрыщIа бзу шхынылъэм бзылъхугъэ гуэрхэм хэт щIакхъуэ щыкъуей трелъхьэ, хэти хугу тIэкIу трегъэщащэ. Ахэр зэрыIукIуэту бзу цIыкIухэр зэрызехьэу уэру къолъэтылIэ. КъелъэтылIэ щхьэкIэ, жэнэт бзу цIыкIухэми дыщэ бзу цIыкIухэми зыри къалъысыркъым. Абыхэм япэ къища бзуухъу гъуабжэжь гуэрым зыкъегъэцыджри, мохэр къыIуегъэщт. Езыр ерыскъым лъакъуащхьэкIэ хэуващи, мэуIуэ. Бзу анэра хъунт, къыбгъэдэсщ нэгъуэщI зыи, абы и гугъу ищIыркъым, хуиту ар егъашхэ, зэзэмызи доджэгу. Апхуэдэхэм деж Iусылъэр мащIэу щIохъаери, шхыныгъуэм щыщ гуэрхэр щIым къытощащэ. Дыщэ бзу цIыкIухэм зыкърадзыхри, кIэрыщэщахэр нэпсейуэ зэщIащыпэ.

Иужьым абыхэм ящыщ зым зеIэт: жыгыщхьэм тес и шырым къилъэтыхьыфырт, ауэ и дамэ цIыкIухэр иджыри жэпхъыпатэкъыми, пкIатэлъатэу и Iыхьэ къыхиудыфу къыщIэкIынутэкъым, йолъэтIылIэри хуихьар и жьэм жьэделъхьэ, модрейм ирегъэнэх, аргуэру къыхуехь - ирегъэлъэтэх, итIанэ зеутхыпщI, гуфIэжу щIофиихьыжри, и анэм пэплъэу мэтIысыж.

Бзуухъужьым игу техуагъэнтэкъым мо цIыкIухэм кIэрыщэщахэр зэращыпри, бзу шыр цIыкIум абы щыщ зэрыIухуэри. Ар зытIэкIурэ кIакIэщ, и цыр къигъэтэджри, къудамэхэр тIэу-щэ къызэхипкIыхьащ, итIанэ и щхьэр Iушэ ищIурэ жыгыщхьэм дэплъеящ. Иужьым зиIэтри, мо цIыкIум зытридзащ. Бзу шырым бийр уащхъуэдэмыщхъуэу теуати, и дамэ цIыкIуитIыр къызэрыхуэгъэIурыщIэж  щIагъуэ щымыIэу, хущIихулэкI щIыкIэу удзыпцIэм къыхэхуащ.

Бзуухъужьым ар ифыщIыну иужь ихьат, арщхьэкIэ дэнэт. Жэнэт бзухэри дыщэ бзухэри зэхыхьэу а Iеижьыр Iуамыгъэщтамэ, тхьэмыщкIэр и гъащIэм пыкIат. Ар щыст иджы и дамэ цIыкIуит1ыр Iэпыхуарэ елэлэхыу, и жьэ цIыкIур ущIарэ ерагъмыгъуейуэ бауэу. И анэр мэгуIэ, гузэвэгъуэр телъщи, и шырым ихъуреягъыр зэм къепкIыхь, зэми къелъэтыхь.

Сэри согузавэ, тхьэмыщкIэр сфIэгуэныхьщ. Бзу шырым цIыхуIэ еIэбмэ, и анэм ищтэжыркъым, жаIэу зэхэсхати, зыкIи сыдэIэпыкъуфыркъым. И къару езыр-езыру къызэрыгъуэтыжынкIэ согугъэ. Апхуэдэуи хъуащ. ТIэкIу дэкIри, мо цIыкIум и дамитIыр зыгуилъхьэжащ. Арати, къуалэбзум я пшыналъэр къызэфIащIэжащ. СогуфIэ сэри. Псори тэмэм хъужа хуэдэщ.

Ауэ тэлай хуэдэ докIри, а пшыналъэ дахащэм зехъуэж гузэвэгъуэ-щтэгъуэ макъкIэ: шынагъуэшхуэ гуэр гъунэгъубзэ къазэрыхуэхъуар гурыIуэгъуэщ. Псори зэрызохьэ, зэрогъэкIий, хэти мэкIакIэ, хэти кIаукIаущ. Абы хэту джэдгыныфэрэ щхьэтоп хъужауэ зы бзу пIащэшхуэ гуэрым мывэм хуэдэу зыкъредзых. Зыкъредзыхри, ерыскъым лъакъуащхьэкIэ хэту уIуа бзуухъужьым, иджы зызэхуишэпауэ щысым, зытредзэ. Бзу щхьэтопым ар и лъабжьанэхэмкIэ зэуэзэпсэу епхъуатэ, цыр къыкIэрылъэлъу еIэтри Iуех. «ЦIий-цIий-цIий», - мэгуIэ бзуухъужьыр, и макъым къыхощ и гъащIэм зэрыпыкIар. Зыпэмылъэщ лъабжьанэхэм ар зэкIуэцIапIытIэ…

«ИджыпстукIэ схулъокI. Сызыхэтым сатокIуэ, софIэкI жыхуэпIэракъым Iуэхур. АтIэ, а уэ зэгуэр зепхьа лейр нэгъуэщIым къущищIэжращ. Къарууншэр, зыхузэфIэмыкIIар зэи теIэпхъэ умыщI, си сабий. Ар зыхуэгъуа щыIэкъым…»

Сыщыст, бзы цIыкIухэм иджы къапэрымыуэIауэ хуиту Iусыр зэрашхым сыздыкIэлъыплъым, сыщысабий лъандэрэ си анэшхуэм къызжиIэ а псалъэ Iущхэр аргуэру сигу къэкIыжауэ.

Гъэунэ Борис.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

01.07.2022 - 09:35

ЛАБЭРЭ ЩХЬЭГУАЩЭРЭ

Адыгэ лъагъуэжьхэмкIэ къэзыкIухьын зыфIэфIхэм я гуп къызэбгъэпэщын ипэ, уэ езым зыбжанэрэ апхуэдэ гъуэгуанэ къэпкIуауэ, а Iуэхуми цIыху гуэрхэр дебгъэхьэхауэ щытын хуейщ.

01.07.2022 - 09:35

БИЦУ КЪАНТЕМЫР И ТЕКIУЭНЫГЪЭ

Калугэ къалэм дэт «Центральный» спортым и уардэунэм щекIуэкIащ тхэквондомкIэ урысейпсо XI спартакиадэм и кIэух зэIущIэхэр.

01.07.2022 - 09:35

ЗЭМАНЫМ И ХАБЗЭМ ТЕТИ…

БлэкIа лIэщIыгъуэм и 70-80 гъэхэм «биоритмхэм я махуэгъэпс» щыIащ. ИнагъкIэ зэхуэмыдэ дискищыр бжыгъэ зэпыхукIахэм я хъуреягъкIэ щызекIуэрт.

30.06.2022 - 15:03

НЭГЪАПЛЪЭ АСКЭРБИЙ И ЛЭЖЬЫГЪЭЩIЭ

Нэхъ пасэу и гугъу фхуэтщIауэ щытащ Абхъаз республикэм щыщ Джапуа Батал и проекткIэ пасэрей адыгэ-абхъаз кхъухь зэфIагъэувэжауэ зэрыщытам.

30.06.2022 - 10:30

МАКЪАМЭР КЪАРУ ХУЭХЪУУ

УэрэдкIэ цIыхухэм ягу удыхьэн папщIэ макъ телъыджэ уиIэнри мащIэу къыщIэкIынущ. Гуапагъэ, хуабагъэ гуэр къыпкъырыкIын хуейщ уэрэджыIакIуэм.