Сейир шартла ачыкъланырларына ышаныпдыла

Быйыл августда  Шимал Кавказны  археология экспедициясы Къабарты-Малкъардан  коллегалары бла бирге Кёнделен-2 эм  Заюково-3    комплекследе къазыу ишле бардырлыкъдыла. Ала бизни эрагъа дери   VIII ёмюрледе къуралгъан  буруннгу эллеге саналадыла.   
- Былтыр сагъынылгъан объектледе  эллиден аслам къабыр  табылгъанды.   Аны хайыры бла ол заманлада адамланы къалай  асырагъанларын  билгенбиз.  Бу жол Кёнделен-2 участокда  ишлени андан ары бардырып, жашау журтланы мурдорларын табаргъа, ол санда адамланы болумларындан толуракъ  хапар билир  муратлыбыз,- дейди  экспедицияны башчысы, Къырал тарых музейни археология эсгертмеле жаны бла бёлюмюню илму ишчиси   Анна Кадиева.
 Къазыу ишлеге Къабарты-Малкъарны илму арасыны (КБНЦ) келечилери  да къатышырыкъдыла.  Алагъа Заюководан араны илму ишчиси  Азамат Шаов башчылыкъ этерикди. Ол айтханыча, былтыр илму араны келечилери къазыу ишле барлыкъ жерлени  картографиясын жарашдыргъандыла,  участокланы да белгилегендиле.   Быйыл а хазыр план бла  къазып тебирерикдиле. 
 Анна Анатольевна  айтханыча,  Кёнделен-2 Ара Кавказда   бурун заманлада къуралгъан эм уллу   элледен бирине саналады.  Ол Бахсан  ёзени толусунлай кёрюннген, болмагъанча тап жерде орналады.  Экспедицияны баш борчу - анга ненча жыл болгъанын тинтиргеди. Болсада  2014 жылда окъуна алимлени оюмуна кёре, Кёнделен-2 элде  адамла орта ёмюрлеге дери  600−700 жыл алгъа жашагъанларына шартла ачыкъланнганларын да белгилерчады.  
 - Былтыр Кёнделен-2 комплексде  къазыуну башлагъаныбызда, бизни эрагъа дери VII-VI ёмюрледе этилген къошун сауутла, сюнгю, скифлени  чыпчыкъ  суратлы багъыр тюймелери   табылгъандыла.  Элни байлыгъына ат керекле, мияладан адырла чыкъгъанлары да  шагъатлыкъ этедиле. Аны бла бирге ала жерни баш жанында табылгъанларын эсге алсакъ, теренирек къазылса, бютюн сейир затла чыгъарыкъларына ышанырчады,- деп къошханды Азамат Русланович.  
Археологла Кёнделен-2 участокда тёгерек, тёртгюл эм башха формалы дуппурла   жашау журтла, халжарла эм мюлкде хайырланнган объектле болгъанлырына таукелдиле.  Буруннгу  тенгизден 900 метр бийикликде тытырдан сора сууу окъуна болмагъан   жерде орналады. Аны бла байламлы юйлени къалай ишлеген болурла деген соруу чыгъады. Ол себепден алыкъа иш кёпдю. 
Заюково-3 комплексни юсюнден айтханда да, археологла  сейир шартла  табаргъа итиниулюклерин тас этмейдиле.  Специалистле ол эл ала суннгангандан эсе  эрттегили болгъанын айтадыла. Аны юсюнден толу хапарны Анна Кадиева жууукъ заманда Къырал тарых музейде лекциясында билдирир муратлыды. Аны бла бирге тюзюнлей халда комплексге къараргъа да онг табыллыкъды.  
Кёнделен бла Заюково комплексле жерлешлерибизге  «Нартланы къабырларыча» белгилидиле. Объектле Кёнделен сууну боюнунда орналадыла. Ала юч кесекден къураладыла:  Заюково -3 - бизни эрагъа дери VIII эм VIII   ёмюрлени обалары;  Кёнделен-2 - бизни эрагъа дери  VIII ёмюрде къая бетледе эсгертмеле эм   XI ёмюрде аланла жашагъан  кезиу.  
Заюково-3 никропольгъа  1,5 минг жыл чакълы болады. Аны тарыхы бизни  эрагъа дери VIII ёмюрден  VII ёмюрге дери  созулады.  Мында Къобан кезиуню, сарматланы бла аланланы ызлары да эсленедиле. Саулай алып айтханда, бюгюнлюкде объектде 247 оба табылгъанды.  
Магометланы Сулейман 
хазырлагъанды. 

 

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

06.07.2022 - 10:04

Эсде къалырча ушакъла

МЧС-ни регион бёлюмюню келечилери «Кавказ» сабий санаторийде «Къоркъуусуз каникулла» деген акцияны бардыргъандыла, деп билдиредиле ведомствону пресс-службасындан.

06.07.2022 - 10:03

Тарыхны жолу юзюлмейди, алда кёп жумушла сакълайдыла

«Малкъар халкъны 1944-1957 жыллада саясат репрессиялада жоюлгъанларына аталгъан мемориал» биз барыбыз да жыйылып, сюргюнде ёлгенлерибизни эсгерген сыйлы жерибизди.

06.07.2022 - 10:00

Жамауатны жууаплылыкъгъа, аманлыкъланы букъдурмазгъа чакъыргъандыла

Жылны аллындан бери следовательле  5 жууаплы къуллукъчугъа коррупция бла байламлы аманлыкъла этгенлери ючюн 3 уголовный иш ачхандыла.

06.07.2022 - 09:59

Фахмулулукъну, шуёхлукъну да байрамы

«Лазурная  волна-Сочи 2022» VII  халкъла аралы чемпионат эмда «Сочи 2022» VI  халкъла аралы пленэр-конкурс Къара тенгизни жагъасында  беш кюнню баргъандыла.

05.07.2022 - 09:57

Керти шартла бла жалгъан хапарланы ачыкъларгъа

Миллетлени ишлери эмда жамауат проектле жаны бла министерствода, республиканы Культура министерствосу, «КБР-Медиа» эм Къабарты-малкъар къырал университет къурап, семинар болгъанды.